|
23 nov 2000
Onderdeel:
Wageningen-UR
Nummer:
0033_2
De stofwisseling van bacterin is vaak een stuk flexibeler dan die van ons. Waar wij afhankelijk zijn van zuurstof, kunnen veel bacterin ook andere stoffen gebruiken. Begin jaren negentig toonden wetenschappers aan dat sommige bacterin hiervoor chloorverbindingen kunnen gebruiken. Dat kwam mooi uit: chloorhoudende verbindingen vervuilen op veel plaatsen de bodem. Promovendus Bram van de Pas legde het mechanisme van deze 'chloorademhaling' vast.Samen met andere onderzoeksgroepen ontdekten Wageningse onderzoekers dat alle bacterin die chloorverbindingen benutten voor hun ademhaling hetzelfde type enzym gebruiken. Deze enzymen bevatten altijd een kobalt-atoom.Hoewel het voor de meeste van ons 'zuurstofafhankelijken' moeilijk voorstelbaar is, zijn chemici niet verrast dat chloorverbindingen de rol van zuurstof kunnen overnemen. De reacties leveren relatief veel energie op. Van de Pas ontdekte echter dat de chloorademhaling voor bacterin een stuk minder efficint is dan theoretisch mogelijk. Waarom de bacterin zo inefficint met hun stofwisseling omgaan, is nog onbekend. Wellicht spelen beschermende maatregelen tegen de giftige effecten van de chloorverbindingen een rol.Een ander nog onopgelost vraagstuk is de evolutie van de chloorademhalers.
Chloorverbindingen worden in de natuur door veel verschillende organismen gemaakt, maar vaak in heel lage concentraties. Het lijkt niet erg interessant om als micro-organisme je stofwisseling te baseren op zulke kleine hoeveelheden. De mens heeft de laatste honderd jaar gezorgd voor onnatuurlijk hoge concentraties chloorverbindingen. Onduidelijk is of de chloorademhalers al in vroeger tijden zijn ontstaan of dat een razendsnelle evolutie ervoor heeft gezorgd dat micro-organismen ontstaan zijn die het menselijke chloor kunnen opruimen.
Van de Pas hoopt 6 december te promoveren bij prof. dr. Willem de Vos, hoogleraar Microbiologie. | K.V.
|