Stedelingen die naar het platteland trekken hopen daar rust, gemeenschapszin en traditionele normen en waarden te vinden. De mkz-crisis in het voorjaar van 2001 gooide roet in het eten. Ineens bleek hun romantische platteland een industrieel georganiseerde killing field.Dr Tjirk van der Ziel onderzocht de verbeelding die mensen hebben bij het platteland. Hij analyseerde artikelen, commentaren en ingezonden brieven in de belangrijkste dagbladen, las literatuur en pozie en keek films over het platteland, en hij interviewde boeren en burgers in verschillende dorpen in de IJsselvallei. Uit dat alles bleek dat mensen verschillende beelden hebben van het platteland. Voor de een is het platteland het domein van de landbouw, en dat is het zeker lange tijd geweest voor beleid en politiek. Maar voor de ander is het een plas water waarin je in het weekend kan zwemmen, een plek om te mountainbiken, of een verbouwde boerderij met een moestuin, ver weg van de drukte van de stad.
Stedelingen die de laatste jaren in steeds grotere getale naar het platteland trokken, hopen daar rust, ruimte en meer gemeenschapszin te vinden dat in de drukke stad. Van der Ziel noemt het een hang naar de kneuterigheid van de jaren vijftig, naar normen en waarden die tot voor kort niet modieus waren maar nu weer helemaal mogen. Ouderen keren terug naar het platteland waar ze vandaan komen, maar vaak gaan ook ouderen die niets met het platteland hebben er naar toe. Ook in hun hoofd zitten gedealiseerde beelden van het traditionele platteland, dat volgens Van der Ziel bijvoorbeeld gebaseerd is op de romantische schoolplaten van Cornelis Jetses die ze in hun jeugd zagen.
Tijdens Van der Ziel zijn onderzoek brak de mkz-crisis uit. De twee beelden van het platteland die in de media domineren, enerzijds het lieflijke buitenleven en anderzijds de intensieve veehouderij, kwamen door de mkz-crisis ineens met elkaar in conflict. Tweederde van de geruimde adressen waren hobbydierhouders, veelal nieuwkomers uit stad. De confrontatie verklaart volgens Van der Ziel dat leken een oplossing van de crisis zoeken in een terugkeer naar een meer kleinschalige en biologische landbouw. | Joris TielensDr Tjirk van der Ziel promoveerde op 5 november bij prof. Jan Douwe van der Ploeg, hoogleraar rurale sociologie.