|
27 mrt 2003
Onderdeel:
Wageningen-UR
Nummer:
0312
Net als in 2001 in Den Haag kwamen vorige week in Tokio meer dan honderd ministers en talloze ambtenaren, bedrijven en organisaties bijeen om te praten over de wereldwijde watercrisis. Twintig procent van de wereldbevolking heeft geen toegang tot veilig drinkwater en elk jaar sterven 2,2 miljoen mensen omdat ze vervuild water moeten drinken. Maar zoals het een conferentie van dit formaat waardig is, werden vergaande doelstelling en geuit. In navolging van de Duurzaamheidstop in Johannesburg in 2002 roept het Wereld Water Forum alle landen op het aantal mensen dat geen toegang heeft tot veilig drinkwater en elementair sanitair te halveren, en wel voor 2015.Is dit een realistisch doel of draait het forum de mensen een rad voor ogen met dergelijke toekomstbeelden?Dr Frans Huibers, onderzoeker bij de leerstoelgroep Irrigatie en waterbouwkunde:,,Het is een lofwaardig streven, maar het zijn loze opmerkingen. Als je dit soort doelstellingen wilt halen, moeten er miljarden tegenaan. En de meeste landen met ernstige watertekorten dat zijn vooral ontwikkelingslanden - hebben die miljarden niet.
Het geld zou van Westerse landen kunnen komen, maar de vraag is of dat werkt. Stel dat een grote stad in een ontwikkelingsland tien miljoen extra krijgt van Westerse donoren. Dan zegt de lokale overheid wellicht: vijf miljoen daarvan besteden we aan andere urgente zaken. Terecht krijgen opbouw van gezondheidszorg, infrastructuur en onderwijs ook een hoge prioriteit.
Het kan zijn dat Westerse donoren na het Wereld Water Forum besluiten het roer om te gooien en veel meer geld te besteden aan de oplossing van de watercrisis. Dat is mooi, maar als het alleen maar geldverschuivingen zijn van de ene naar de andere sector, komen we niet verder.
Halvering van het aantal mensen dat geen toegang heeft tot veilig drinkwater en elementair sanitair? En dat in pakweg tien jaar? In de jaren tachtig, die door sommigen ook wel de drinkwaterdecade werd genoemd, zijn uitspraken in dezelfde sfeer gedaan. Maar er gaat geen rood lampje branden als het niet gehaald wordt. Het zijn politieke uitspraken. Wat we nodig hebben is een heel andere aanpak van het waterbeheer.
Op het Wereld Water Forum van drie jaar geleden en van dit jaar zijn veel verwachtingen geschept van privatisering van drinkwaterbedrijven. Maar dat is niet de oplossing. Er zijn best voorbeelden te noemen waar dit totaal is mislukt. Privatisering begint al met een verhoging van de waterprijs, soms zelfs een verdubbeling. Kijk naar de Boliviaanse stad Cochabamba: overname van de watervoorziening door het Amerikaanse bedrijf Betchel leidde tot massale en bloedige protesten onder de bevolking. Inmiddels heeft de overheid de watervoorziening weer in handen.
De oplossing van de waterproblematiek zit hem meer in goed gebruik van afvalwater. De groeiende afvalwaterstromen worden niet ten volle benut. Als je het goed aanpakt, kun je aanzienlijke hoeveelheden afvalwater afkomstig van de grote steden op een duurzame manier inzetten in de landbouw. En daarmee spaar je schoon water om te gebruiken als drinkwater.
Op conferenties als het Wereld Water Forum zal men niet tot een andere aanpak van het waterbeheer komen. Maar het is natuurlijk wel zinnig mensen meer bewust te maken van de ernst van de waterproblematiek. En om wetenschappelijke opties zoals efficinter gebruik van afvalwater op de politieke agenda te zetten. | Joris Tielens
|