Als jonge baby's de bacterie Enterobacter sakazakii onder de leden hebben, is de kans dat ze sterven tachtig procent. Waar de ziektekiem vandaan komt, was nog onbekend. Wageningse onderzoekers zijn er achter gekomen. De Enterobacter sakazakii zit letterlijk overal.,,Dat kinderen ziek worden door de Enterobacter sakazakii komt niet zo vaak voor, zegt dr Martine Reij van de leerstoelgroep Levensmiddelenmicrobiologie. ,,Er zijn wereldwijd zestig gevallen beschreven in de literatuur. Soms gaat het om volwassenen in ziekenhuizen met ernstige verwondingen, maar meestal zijn het pasgeboren of te vroeg geboren kinderen die ziek worden. Die zijn er dan ook meteen ernstig aan toe en krijgen hersenvliesontsteking of perforaties in hun darmen. Gezonde volwassenen hebben niets van het organisme te duchten.
Onderzoekers hebben de bacterie wel eens gevonden in het poeder waarmee ouders en verzorgers babyvoeding maken. De ziektekiem, die is opgewassen tegen hoge temperaturen en uitdroging, overleeft kennelijk het productieproces. Maar is dat poeder de enige weg waarlangs de ziektekiem zijn weg naar baby's vindt? Om daar te komen financierde fabrikant Nestl Wageningse onderzoekers, die monsters onderzochten uit huishoudens van familieleden en vrienden, en fabrikanten van levensmiddelen. ,,Het kwam erop neer dat we met stofzuigers probeerden zoveel mogelijk stof te verzamelen, en daarin vervolgens op zoek gingen naar de Enterobacter, zegt Reij. ,,We hebben nieuwe methoden moeten ontwikkelen om de bacterie in de stofzuigerzakken op te sporen.
De resultaten van dat onderzoek verschenen in The Lancet van 3 januari. ,,We vonden de bacterie overal, zegt Reij. ,,Een derde van de monsters uit de huishoudens bevatte de Enterobacter. We bezochten vier fabrieken die melkpoeder produceerden van melkpoeder, en vonden de bacterie in alle fabrieken. De onderzoekers vonden de bacterie ook in fabrieken die ontbijtgranen, chocolade en pasta produceerden.
Omdat de Enterobacter overal voorkomt, is de belangrijkste verdedigingslinie de gebruiker zelf, denkt Reij. ,,In ziekenhuizen krijgen couveusekinderen met een sonde hun voeding continu binnengedruppeld. De zak waarin de babyvoeding zit, zou je niet te lang moeten laten hangen. Dan voorkom je dat een eventuele besmetting met de Enterobacter uitgroeit tot gevaarlijke concentraties. Je kunt ook verwachten dat het niet verstandig is voor ouders om een grote voorraad babyvoeding voor de hele dag te maken, en die dan in de koelkast te laten staan.
De redactie van The Lancet vond het artikel belangrijk genoeg om de Canadese microbioloog Jeffrey Farber te vragen om een commentaar te schrijven. De eerste auteur van het artikel, de aio Chantal Kandhi, werkt sinds 2002 aan haar proefschrift over de Enterobacter sakazakii. Ze wordt gesponsord door Nestl. | Willem Koert