Onderzoekers van Agrotechnology & Food Innovations, onderdeel vanWageningen UR, hebben een nieuw proces ontwikkeld om op een schone manier,waardevolle stoffen of juist ongewenste fracties te isoleren uit vastestoffen, zoals grondstoffen voor voedingsmiddelen. In tegenstelling totandere conventionele processen is de nieuwe vinding een continu procesdat eenvoudig is te beheren en een hogere opbrengst geeft. Op 15 juni presenteerdende onderzoekers de nieuwe technologie op een congres in Triest, Italië.
Veel geur- en smaakstoffen worden uit plantaardige materialen gewonnendoor ze op te lossen in organische oplosmiddelen, zoals hexaan en alcohol.Vervolgens verdampt men het oplosmiddel waarna het gewenste product inpure vorm achterblijft. Veel organische oplosmiddelen zijn echter slechtvoor het milieu of vormen een bedreiging voor de voedselveiligheid.
In het nieuwe proces dat in het EU-project C-REX tot stand kwam, wordtgebruikgemaakt van koolzuur als oplosmiddel. Het koolzuur wordt hierbijsterk samengeperst zodat het eigenschappen krijgt die de positieve aspectenvan een vloeistof en een gas combineren, de zgn. superkritische fase. Doorgebruik te maken van het samengeperste koolzuur in plaats van organischeoplosmiddelen wordt het scheidingsproces schoner en milieuvriendelijker.Koolzuur is namelijk een gas dat van nature in de atmosfeer aanwezig is.
Enkele industrieën passen samengeperst koolzuur al toe om bijvoorbeeldcafeïne uit koffie te halen of om smaakstoffen uit hop te winnen voorde productie van bier. De Wageningse onderzoekers zijn nu de eersten terwereld die het gelukt is deze processen continu te maken. Hierdoor is deprocesvoering sterk vereenvoudigd. Bovendien kan in vergelijking met anderemethoden de opbrengst in het nieuwe proces veel hoger zijn, waardoor hetenergieverbruik en koolzuurverlies lager zijn. Tevens verminderen hierdoorde proceskosten in vergelijking met conventionele processen.
In het nieuwe continue proces wordt gebruikgemaakt van een zgn. extruder.In dit apparaat, grofweg twee draaiende schroeven in een buis, worden normaalgesproken plastics of voedingsmiddelen gemengd en vormgegeven. De Wageningseonderzoekers hebben de extruder zo weten aan te passen dat ze deze kunnengebruiken als een hogedrukvat waarin de nieuwe continue scheidingsmethodekan plaatsvinden. Ze handhaven de hoge druk met twee materiaalproppen inhet begin en aan het eind van de extruder. Hiertussen wordt het samengeperstekoolzuur door de extruder geleid waarin de gewenste componenten oplossen.De onderzoekers scheiden vervolgens het koolzuur met daarin het opgelosteproduct door de druk te verlagen, waarna het koolzuur opnieuw gebruiktwordt en het zuivere product als vloeistof of vaste stof achterblijft.
Met het ontwikkelde proces zijn ook materialen, zoals plastics, te zuiveren.Daarnaast is de technologie inzetbaar voor het maken van schuimen voorzowel de voedsel- als de plasticindustrie. Op 15 juni hebben de onderzoekersde nieuwe technologie op een congres in Triest, Italië gepresenteerd.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Meer informatie bij Frank Giezen (Agrotechnology & Food Innovationsb.v., Wageningen UR), tel. 0317 477561, e -mail frank.giezen@wur.nl,internet: www.agrotechnologyandfood.wur.nl.