Wie bouwt de slimste race-robot? En is die de snelste in de arenavan namaakplanten? Hoe filter je DNA, waarop alle lichaamseigenschappen liggen,uit een plant of dier? Dit zijn enkele activiteiten die plaatsvinden binnenWageningen UR tijdens de Nationale Wetenweek van 20 tot en met 27 oktober.Maar ook kun je meedoen aan een smaakpanel om de lekkerste koekjes te vinden,knutselen en schilderen in het pretlab, het verschil ontdekken tussen slapendeleeuwen en herten of je vergapen aan de onbeschrijflijke pracht van de diepzee.
In de Wetenweek 2004, die landelijk wordt gecoördineerd door de StichtingWeten, met als thema Gebruik je hersens! heeft Wageningen Universiteit enResearchcentrum zeven activiteiten op het programma staan voor kinderen, jongerenen volwassenen. Na aanmelding via de site www.wur.nl/wetenweekkan iedereen deelnemen.
Intelligente Zintuigen
Donderdag 21 oktober 2004, 15.30-17.30 uur, Doe-activiteit hoofddoelgroep13-18 jarigen.
Lauwe frisdrank en taaie chips zijn geen feestje voor je zintuigen. Door teproeven, te ruiken en te voelen bepaal je of iets wel of niet lekker vindt.En het oog wil ook wat. Jongeren kunnen meedoen aan het herkennen, benoemenen beoordelen van de zgn. sensorische eigenschappen van koekjes. In een panelzeg je wat je proeft, ruikt en hoe de koekjes in de mond voelen. Zijn ze taaiof juist kruimelig bijvoorbeeld. Ook doe je een klein marktonderzoek en eenproefje om te bepalen wanneer je een verdunde stof nog net proeft. Daarvoorproef je kinine, bekend van de bittere smaak uit witlof.
Locatie: VWO-campus (Gebouw 353) Arboretumlaan 4, Wageningen
Maximaal aantal deelnemers: 30
Intelligente Nachtrust
Vrijdag 22 oktober en dinsdag 26 oktober (dan alleen bij voldoende belangstelling)14.00-15.00 uur. Workshop voor 13-18 jarigen en volwassenen.
Is slapen rustgevend of kost het energie? Wat is slaap eigenlijk en wanneerdroom je? Wat doe je tijdens het slapen? Zijn luierende roofdieren waakzaamof zijn juist antilopen op hun hoede tijdens hun slaap? Luister en doe meemet de interactieve workshop en verneem over de hazenslaapjes van dolfijnen,waarom paarden zo weinig slapen en zie hoe Mr. Bean slaapafwijkingen imiteert.
De workshop wordt verzorgd door dr. Katja Teerds, van de leerstoelgroep Fysiologievan Mens en Dier, en Kim Zuijdervliet, Bureau Dierwetenschappen, WageningenUniversiteit.
Locatie: Collegezaal C4, Wiskundegebouw, Dreijenlaan 4, Wageningen
Maximaal aantal deelnemers: 30. Aanmelden uiterlijk woensdag 20 oktober
Intelligente Aarde
Maandag 25 oktober 2004, 20.00-22.00 uur, 13-18 jarigen en volwassenen.Filmvertoning: Deep Blue, voorafgegaan door een inleidingdoor een ecoloog van Wageningen UR.
In deze mooie onderwaterfilm demonstreren de makers de strijd om het bestaandie wij 'schoonheid' noemen. Op de bodem van deze geheimzinnige wereld wordenkrabbetjes geboren, vechten sardientjes tegen roofdieren en zijn gevaarlijkevissen op zoek naar eten. De meest wonderbaarlijke en kleurrijke dieren passerenelkaar, orka’s voeren een wreed spektakel op met robben en dolfijnendansen met hun ranke lichamen in de stromingen van de oceaan.
Alastair Fothergill en Andy Byatt debuteerden beiden als regisseur met dezeadembenemende documentaire. In vijf jaar draaiden zij 7000 uur onder barreomstandigheden in dieptes tot 4500 meter onder water op 200 bestemmingen inzo’n veertig landen. Fothergill en Byatt konden dankzij innovatievefilmtechnieken dit onontdekt land naar de bioscoop brengen.
Locatie: Filmhuis Movie W, Lawickse Allee 13 (LA 13), Wageningen
Toegang gratis. Geen aanmelding nodig. Reserveren kan wel via tel. 0317 484809
Intelligent Leven
Maandag 25 oktober 2004, 12.30 uur. Lezing in het Engels.
Studium Generale Lunch Lecture “Life’s Solution: Inevitable Humansin a Lonely Universe” door prof. Simon Conway Morris, hoogleraar Evolutionairepaleobiologie aan de Universiteit van Cambridge.
Volgens prof. Conway Morris is de evolutie voorspelbaar. Het leven regeltzelf zijn zaakjes, zodat de mens de noodzakelijke uitkomst is van de evolutie.Als we Stephen J. Gould en Richard Dawkins moeten geloven, is de evolutiebepaald door stom toeval. In zijn boek Hoe het leven de dingen regeltdat deze maand verschijnt, trekt bioloog Simon Conway Morris ten strijde tegendeze visie. Speel de band nog eens af, zegt hij, en je ziet grofweg dezelfdepatronen ontstaan. Eigenschappen als intelligentie, het vermogen complexesamenlevingen te vormen en werktuigen te vervaardigen, cultuur – zeliggen allemaal besloten in de wetten van de natuur. Er is veel minder contingentiein de evolutie dan veel mensen betogen. Er is vaak sprake van convergentie:meerdere keren is bijv. in de evolutie het oog geëvolueerd. Het verhaalspitst zich toe op de ontwikkeling van de hersenen bij verschillende soortenen wat voor functies het brein heeft.
Locatie: Zodiac (zaal 40, gebouw 531), Marijkeweg 40, Wageningen
Nadere informatie bij Rob van Haarlem, tel. 0317 484413, e-mail rob.vanhaarlem@wur.nl.
Intelligente Technologie
Dinsdag 26 oktober 2004, 15.30-17.30 uur. Doe-activiteit voor 13-18 jarigen.
Met behulp van Lego Mindstorms ontwerpen we in teams robots die zelfstandignavigeren. De teams strijden tegen elkaar in een arena waarin een veld metrijen planten is nagebootst. In de toekomst zullen dit soort kleine, zelfstandigwerkende veldrobots afzonderlijke planten op het veld verzorgen. Handig engoed voor het milieu. De workshop begint met een korte inleiding in het bouwenen programmeren met de Mindstorms-pakketten. Daarna construeren en programmerenwe in groepjes van 2-4 personen een robot met instructies en een portie eigencreativiteit en inzicht. Klap op de vuurpijl is een wedstrijd tussen de robotsin de speciaal gebouwde plantenarena.
Locatie: Praktikumzaal PC11, Wiskundegebouw (nr 308), Dreijenlaan 4, Wageningen
Maximaal aantal deelnemers: 18 personen
Pretlab
Dinsdag 26 oktober 2004, 15.30-17.30 uur Pretlab (doe-activiteiten) voorkinderen vanaf 6 jaar.
Verven en schilderen met vrolijke kleuren, met de vingers of de kwast. ‘Kliederkladder’voor kinderen vanaf zes jaar.
Bouw een Leugenpieper, waarmee je kunt horen of iemand de waarheid vertelt.(vanaf 10 jaar). Ook kun je een echt miniorgel, de Klankentapper, in elkaarfröbelen. (vanaf 10 jaar).
En er is gelegenheid om het Spel van het jaar 2003 te spelen: Cranium(vanaf 10 jaar)
Locatie: Zaal C4 Wiskundegebouw (nr 308), Dreijenlaan 4, Wageningen
Opgave via de site onder Intelligente Technologie.
De Intelligente Plant
Woensdag 27 oktober. Doe-activiteit. Practicum 1: 15.00 - 17.00 uur voor13-18 jarigen en Practicum 2: 20.00-22.00 uur voor volwassenen.
Planten zijn niet onwetend. Ze beschikken over de juiste informatie om tegroeien en te bloeien. Waar schuilt hun "verstand"? In een begeleidpracticum haal je het DNA uit een plant.
DNA vormt de genetische code die bepaalt of een bloem rood is of wit, of jebruine of blauwe ogen hebt of een donkere of lichte huidskleur, en hyperactiefbent of niet. Tijdens het practicum ga je het molecuul, waarover zoveel tedoen is, isoleren. Daarvoor vermaal je een tomatenblad, en verwijder je alleandere celbestanddelen waarna DNA uiteindelijk als een 'snotje' overblijft.
Locatie: Binnenhaven (Gebouw 512), practicumzaal B059, Binnenhaven 5, Wageningen
Maximaal aantal deelnemers per practicum: 20
Ook bij Alterra van Wageningen UR op Texel (’t Horntje, Landsdiep 4Texel) vinden activiteiten plaats in het kader van de Wetenweek i.s.m. hetNIOZ. Op zaterdag 23 oktober staan er vier lezingen op het programma overo.a. algen en zeevogels rond Antarctica, en het broeikaseffect in het verleden.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Nadere informatie bij Jac Niessen, wetenschapsvoorlichter Wageningen UR, tel.0317 485003, e-mail jac.niessen@wur.nlof Edwin Luijks, communicatie Plantenwetenschappen, tel. 0317 483915, e-mailedwin.luijks@wur.nl. Zie voor hetprogramma en aanmeldingen http://www.wur.nl/wetenweek.Informatie over de activiteiten bij Alterra op Texel via tel. 0222 369700.Zie ook bijgaande foto van de Wetenweek 2003 (Foto: Guy Ackermans).