75-plussers gaan minder op vakantie dan ze zelf willen. Toch kan een aangepaste vakantie heel gunstig zijn voor het welzijn van ouderen. Maar de markt van aangepaste vakanties is ondoorzichtig, dat wil zeggen: medewerkers van woonzorgcentra weten nauwelijks wat er wordt aangeboden en aanbiedende organisaties lijken weinig te doen om zich goed te presenteren naar de woonzorgcentra. Tot die conclusie komen onderzoekers van Wageningen Universiteit in het rapport Veel tijd, nooit weg van de Wetenschapswinkel van Wageningen UR, geschreven in opdracht van de Stichting Mens en Samenleving. Deze stichtingbiedt op non-profit basis aangepaste vakanties aan aan ouderen en chronisch zieken.
Uit een eerste inventarisatie door de onderzoekers blijkt dat in Nederland een aantal organisaties aangepaste vakanties aanbieden. Vaak zijn ze aangesloten bij de Nederlandse Branchevereniging Aangepaste Vakanties (NBAV). Het gaat dan om zowel ideële organisaties, die veelal werken met vrijwilligers en vaak een vastomlijnd aanbod hebben van groepsreizen, en commerciële organisaties, die betaalde medewerkers hebben en vaak individueel aangepaste vakanties aanbieden. Over het algemeen lijken ideële organisaties meer belang te hechten aan persoonlijke aandacht dan commerciële organisaties.
Ouderen gaan vaker en langer op vakantie. Dat geldt vooral voor mensen tussen 65 en 69 jaar. Maar bij 75-plussers wordt dat behoorlijk minder,als de gezondheid achteruit gaat. Algemeen wordt verondersteld dat ouderene en aangepaste vakantie als heel prettig ervaren, omdat die een prettige onderbreking is van de dagelijkse sleur, het fijn is om even in een andere omgeving te zijn en omdat ouderen meer persoonlijke aandacht krijgen tijdens zulke vakanties. Voorzover woonzorgcentra meewerken aan aangepaste vakanties zijn de medewerkers zeer positief over het effect op de bewoners. Toch laat de praktijk zien, zeggen de onderzoekers, dat woonzorgcentra nauwelijks iets organiseren op dit terrein. Dat heeft te maken met de onbekendheid van het aanbod of dat ze de kwaliteit daarvan, bijvoorbeeld de rolstoeltoegankelijkheid, moeilijk kunnen inschatten. Vaak zijn ook de hoge kosten van een aangepaste vakantie een belemmerende factor, stellen de onderzoekers vast. Veelal is er geen budget, zodat het personeel van de centra vakanties organiseren in eigen tijd of tussen de bedrijven door.
De onderzoekers vinden dat de markt van aangepaste vakanties veel transparanter moet worden. De intermediairs van ouderenzorg moeten beter op de hoogte zijn van het aanbod en de aanbieders van aangepaste vakanties moeten veel actiever deze intermediairs benaderen. De onderzoekers merken daarbij opdat niet duidelijk is wat de vraag en de wensen van de ouderen zelf zijnen dat, gelet op de groei van deze bevolkingsgroep en de toenemende diversiteitm daarbinnen, het belangrijk is dat de ouderen zelf aan het woord komen.
NOOT VOOR DE REDACTIE
De Wageningse onderzoekers presenteren het rapport Veel tijd, nooit weg: Een onderzoek naar aangepaste vakanties aan op de gelijknamige InvationalConference, georganiseerd door de Stichting Mens en Samenleving, op vrijdag 4 november in het Bosgoed – groepsvakantie- en conferentieoord-, Molenweg 49 in Lunteren. Deze conferentie begint om 13.00 uur.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met dr Reint Jan Renes van Wageningen Universiteit, tel. 0317 486 146, e-mail reint-jan.renes@wur.nl of met Bouke de Vos, persvoorlichter Wageningen UR, tel. 0317 480 180,e-mail bouke.devos@wur.nl.