11 sep 2006
Onderdeel:
Alterra
De overheid wil graag voorkomen dat hamsters en andere zeldzame dieren bouwprocessen steeds weer op het laatste moment vertragen. Daarom wordt geprobeerd de wet aan te passen. Het voorontwerp van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) streeft naar één integrale omgevingsvergunning voor bouwprojecten. Dat houdt in dat projecten voortaan kunnen volstaan met slechts één vergunning. Alterra-onderzoekers mr.dr. Fred Kistenkas en drs. Ine Neven concluderen uit een vergelijkend Europees onderzoek o.a. dat de haalbaarheid hiervan in andere lidstaten een illusie is gebleken.
Het pleidooi voor een breed opgezet ruimtelijk ordeningsrecht: "bouwen met één papiertje", ofwel één bouwaanvraag bij één bevoegd gezag die via één procedure tot één integraal besluit leidt, is vanuit het perspectief van projectontwikkelaars en bouwbedrijven logisch. Zij moeten namelijk tal van vergunningen aanvragen voordat de eerste schop de grond in kan. Zowel het ruimtelijk ordeningsrecht als het natuurbeschermingsrecht spelen hierbij een belangrijke rol. De implementatie van Europese richtlijnen in de Nederlandse wetgeving is een moeizaam proces, de interpretatie van het natuurbeschermingsrecht binnen het ruimtelijk bestuursrecht is zo mogelijk nog lastiger.
Aanleiding voor het vergelijkend onderzoek was de wens van de Nederlandse overheid meer inzicht te krijgen in de eigen positie met betrekking tot de Europese wetgeving inzake natuurbeschermingsvraagstukken, waarbij met name de implementatie van de EU-Vogelrichtlijn en de EU-Habitatrichtlijn een belangrijke rol spelen. Veel Europese lidstaten claimen een zekere mate van vrijheid voor interpretatie en integratie van deze richtlijnen in de eigen regio. Zo ook Nederland. Want hoewel Nederland de uitgangspunten van de richtlijnen onderschrijft, doen zich in de uitvoering veel interpretatie- en integratieproblemen voor. Iedereen kent wel een verhaal over een hamster die in zijn eentje een heel bouwproject tegenhield; verhalen die niet alleen het imago van de het Europese natuurbeleid aantastten, maar ook de positie van het verantwoordelijke ministerie Daarom heeft het ministerie van LNV Alterra verzocht de problematiek in Europees verband in kaart te brengen.
Conclusies en aanbevelingen in het rapport zijn gebaseerd op de leerervaringen van de Nederlandse beleidsdelegatie, die de Nederlandse implementatiepraktijk van "Natura 2000", het Europese netwerk van natuurgebieden, vergeleek met die van vijf andere landen van EU. Zij constateerden dat de Nederlandse situatie, zowel qua aard en omvang van de natuur als qua beleidsmatige en politieke context, wezenlijk verschilde van de andere Europese landen. Tevens constateerde men dat alle onderzochte landen bij de implementatie naar synergie van effectiviteit en draagvlak streven door bepaalde vormen van decentralisatie en door een casuïstische benadering. In sommige landen (Engeland, Zweden) spelen daarbij zelfstandige bestuursorganen een belangrijke rol. Zij staan los van het ministerie, maar vervullen wel een intermediaire functie tussen de actoren.
Ten slotte constateerde men dat geen enkel land op dit moment al uitgewerkte beleidsregels heeft voor de interpretatie- en integratieproblemen die voortvloeien uit de richtlijnen. In sommige landen vindt integratie op planvormingsniveau plaats en worden er integrale milieuwetten ingezet, maar nergens is een integrale omgevingsvergunning ontwikkeld (bouwen met één papiertje). Alleen Nederland lijkt met het voorontwerp van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) hiernaar te streven. Volgens Kistenkas en Neven heeft het onderzoek laten zien dat een integrale omgevingsvergunning vooralsnog nergens haalbaar is gebleken en onderschat de Nederlandse overheid daarmee de complexiteit van de implementatiepraktijk. Zij adviseren de Nederlandse overheid dan ook niet in te zetten op bouwen met één papiertje.
Meer informatie vindt u in het onderzoekrapport: M.G.G. Neven, F.H. Kistenkas, Streken vergeleken. Hoofdlijnen imago, implementatie, interpretatie en integratie Natura 2000 in Europees perspectief, Alterra-rapport 1222.2. U kunt dit rapport gratis downloaden op onze website.
|