Hoogstamboomgaarden blijken aantrekkelijk voor planten en dieren

Nederlandse hoogstamboomgaarden kunnen een aantrekkelijke leefomgeving zijn voor verschillende planten- en diersoorten. Dit blijkt uit onderzoek dat de Wetenschapswinkel van Wageningen Universiteit en Researchcentrum uitvoerde in opdracht van de Stichting IJsselboomgaarden. Een van de initiatiefnemers, Rob le Rutte, heeft het rapport op zaterdag 28 oktober tijdens de Fruitdag in Welsum/Nijbroek officieel overhandigd aan de betrokken wethouders van de Gemeenten Voorst en Olst-Wijhe.

Het onderzoek van de Wetenschapswinkel richtte zich op een inventarisatie van zoogdieren, vogels, dagvlinders en planten en op de mogelijkheden van een meer ecologische inrichting en beheer van de boomgaarden. Een van de uitkomsten van het onderzoek is, dat Nederlandse hoogstamboomgaarden een aantrekkelijke leefomgeving kunnen zijn voor verschillende planten en dieren. Of daadwerkelijk veel soorten voorkomen, hangt af van het beheer, de inrichting, de afstand tot andere boomgaarden en van het omringende landschap, bijvoorbeeld de aan- of afwezigheid van houtwallen. De resultaten van het onderzoek laten zien dat eigenaren graag bereid zijn in hun boomgaard ruimte te bieden aan planten en dieren. De uitkomsten zijn voor de onderzochte soortgroepen zo interessant dat vervolgonderzoek naar andere soortgroepen (ongewervelden, schimmels, mossen, korstmossen) wordt aanbevolen.

Het rapport geeft handreikingen aan eigenaren om het aantal planten en dieren in hun boomgaard op natuurlijke wijze te vergroten. Welke maatregelen het meest interessant zijn, hangt af van de ligging van de boomgaard en van de eigen interesse van de eigenaar. Duidelijk is dat de productiefunctie en de natuurfunctie van de boomgaard goed samen kunnen gaan.

Aanleiding voor het onderzoek was de veronderstelling van de Stichting IJsselboomgaarden dat Nederlandse boomgaarden belangrijke natuurwaarden herbergen. Uit buitenlandse literatuur is bekend dat hoogstamboomgaarden een hoge natuurwaarde kunnen hebben. Die veronderstelling blijkt nu te kloppen. Wethouder J. van Muyden van de gemeente Voorst, en wethouder C. van den Berg, zijn blij met het rapport.

Jessie Baeten, studente aan de Saxion Hogeschool in Deventer heeft voor de Wetenschapswinkel de informatie voor het onderzoek bijeengebracht door interviews met eigenaren van boomgaarden in de IJsselstreek, tijdens veldbezoeken en uit de literatuur. Henk van Blitterswijk, onderzoeker bij onderzoeksinstituut Alterra van Wageningen UR, heeft haar begeleid.

De Wetenschapswinkel is onderdeel van Wageningen UR. Maatschappelijke organisaties, actiegroepen of verenigingen kunnen hier terecht met een onderzoeksvraag of probleem op het werkterrein van Wageningen UR namelijk voeding en gezondheid, duurzame landbouw en watermanagement, een leefbare groene ruimte en maatschappelijke veranderprocessen.