In het artikel ‘Kokkel gered, venusschelp de klos’ uit de Volkskrant (d.d. 21 oktober, pagina 3 kenniskatern) wordt terecht de aandacht gevestigd op het beheer van natuurlijke hulpbronnen in Mauritanië. Een vraagstuk waarbij mijn instituut, Wageningen IMARES, nauw betrokken is. Echter op een andere wijze dan in het artikel wordt geschetst.
Wageningen IMARES is een onderdeel van Wageningen Universiteit en Researchcentrum. Het heeft een brede kennis en expertise van het vraagstuk van beheer en exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de zee en in kustgebieden. Deze kennis en expertise ligt o.a.op het terrein van de ecologie van zee en kustgebieden, van visserij, van onderlinge relaties tussen populaties en van populatie-ontwikkeling.
Het instituut kent een jarenlange traditie van onderzoek naar deze materie en het adviseren van overheden, nationaal en internationaal, over noodzakelijke beheers- en beschermingsmaatregelen. Op het terrein van schelpdieren is Nederland – en Wageningen IMARES – toonaangevend.
Deze kennis en expertise zetten we in met als doel dat de Mauritaanse overheid zelf weloverwogen autonome en verantwoorde beslissingen kan nemen over het beheer, gebruik en bescherming van de eigen gevoelige kustzones.
Onze projecten in Mauritanië behelzen vooral kennisoverdracht en advisering, waardoor het land uiteindelijk zal beschikken over een kwalitatief hoogwaardig ondersteunend kennisinstituut (het IMROP) gericht op het duurzaam gebruik van de zee en alles wat daarmee samenhangt. De kennisopbouw van Wageningen IMARES richting IMROP betreft ook pelagische visserij (sardinella), demersale visserij (gamba’s, inktvissen) en milieueffecten van offshore oliewinning. Het resultaat is een meer restrictief visserijbeleid zoals blijkt uit het nieuwste visserij akkoord tussen Mauritanië en de Europese Unie.
Mauritanië heeft een rijke zee, maar geen traditie om dat te exploiteren. De exploitatie is onder andere in handen gegeven van buitenlandse partners. Het IMROP heeft buitenlandse steun en kennis hard nodig om haar taak goed en in het belang van Mauritanië te kunnen uitvoeren zodat het land zelf kan toezien op een duurzame exploitatie van mariene hulpbronnen.
Wageningen IMARES wil de deskundigen in het land bijstaan bij de ontwikkeling van expertise. Voor deze activiteiten zoeken wij samenwerking met anderen die daar ook een bijdrage aan kunnen geven, zoals het Wereld Natuur Fonds. Het WNF is een belangrijke speler omdat het met Nederlandse subsidie de bescherming van de ecologisch belangrijke Banc d’Arquin in Mauritanië sponsort.
Onafhankelijkheid van het onderzoek naar gevolgen en mogelijkheden van visserij staat daarbij voorop. Wij zijn ons bewust dat het hier gaat om visserij in een ecologisch en economisch gevoelig gebied die alleen uitgevoerd kan worden als dit op een duurzame wijze gebeurt. Deze duurzaamheid zal door de autoriteiten ingevuld moeten worden en indien gevraagd zorgt Wageningen IMARES dat Mauritanië beschikt over de best mogelijke kennis van zaken op basis van het onderling uitwisselen van kennis en (praktijk)ervaringen.
Wageningen IMARES heeft Mauritanië eerder al gewezen op randvoorwaarden noodzakelijk voor schelpdierproductie. Daarbij gaat het om zowel de Environmental impact Assesment (Ecosystem Approach of Fisheries Management) als om de productkwaliteitborging. In de samenwerking zijn deze dan ook geadresseerd als punten van aandacht. De kennisoverdracht van de productkwaliteitborging is dan ook al in gang gezet. In het kader van deze ontwikkelingen zoekt Wageningen IMARES tevens naar samenwerkingen met andere partners van IMROP, zoals IFREMER (Frankrijk) en INRH (Marrocco).
Dat het bedrijfsleven meebetaalt aan onderzoek naar mogelijke milieueffecten van haar handelen is een goed gebruik, ook in Nederland. De milieu-effectrapportages worden gefinancierd door bedrijven die in een gebied een nieuwe activiteit willen starten.
Deze financiering doet niets af aan de onafhankelijkheid van het onderzoek. In Mauritanië is dit misschien zelfs een blessing in disguise, het land is immers arm en zou anders niet of moeilijk tot een exploitatie komen die aan de eisen van duurzaamheid voldoet.
De belangrijkste spelers in de Mauritaanse visserij zijn: Spanje, China, Rusland, Ukraine, Litouwen en Nederland
Dr. Martin Scholten, directeur Wageningen IMARES
Foto: Venus rosalina - bron: Wageningen IMARES