Persbericht van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
Gen-netwerken zijn zeer flexibele systemen, die sterk op de omgevingstemperatuur reageren. Dat toont een gezamenlijk onderzoeksteam uit Wageningen, Groningen en Utrecht aan in het tijdschrift Public Library of Science (PLoS) Genetics van december. Het onderzoeksproject is mede gefinancierd door het NWO-programma Gen-Omgevings Interacties. Tot voor kort werd juist altijd aangenomen dat gen-netwerken robuust van structuur waren en niet op de omgeving reageren.
Bijna alle organismen worden blootgesteld aan continue temperatuurschommelingen. Genetici weten al lange tijd dat deze schommelingen invloed hebben op de expressie van bepaalde genen. Voor het organisme is de aanpassing van genexpressie van groot belang om te overleven in een steeds veranderende omgeving. Maar hoe complete gen-netwerken op temperatuurschommelingen reageren was tot voor kort niet bekend.
Blootstelling aan relatief hoge temperaturen leidt bij de worm Caenorhabditis elegans tot drastische wijziging van de genregulatie. Een hele reeks genen wordt bij hoge temperatuur gezamenlijk gereguleerd. Dit werd niet waargenomen bij lage temperaturen. Deze genen zijn vooral betrokken bij het functioneren van het zenuwstelsel. Blijkbaar is de worm bij warmte meer bezig met zijn omgeving dan bij kou.
De resultaten van het onderzoek zijn totstandgekomen dankzij een nieuwe combinatie van kwantitatieve genetica met moderne microarray technieken. Deze bevindingen hebben belangrijke implicaties voor het bestuderen van genfuncties. Deze functies hangen namelijk af van de omgeving en zijn dus niet altijd eenduidig.