Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en Wageningen Universiteit zijn erin geslaagd om op een kunstmatige manier een sekshormoon van de ziekteverwekker Phytophthora te imiteren. Phytophthora is de veroorzaker van de aardappelziekte. Het synthetische hormoon inititeert de aanmaak van geslachtelijke sporen op een gelijke manier als het natuurlijke hormoon. De vinding kan worden benut in de strijd tegen de aardappelziekte, zo schrijft het onderzoeksteam in Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) van deze week.
De aardappelziekte Phytophthora veroorzaakt jaarlijks grote verliezen in de oogst van aardappels. Om die reden bespuiten akkerbouwers de aardappelplant minstens elke week met bestrijdingsmiddelen. Ook tomatenplanten kunnen het slachtoffer worden van Phytophthora.
Het enig bekende sekshormoon in Phytophthora (Alfa 1) kent zestien verschillende chemische verschijningsvormen. De hormonen bewegen het micro-organisme ertoe om geslachtelijke sporen te vormen. Het onderzoeksteam heeft nu twee verwante stoffen in het laboratorium nagebouwd. Hoewel de chemische bouw van de kunsthormonen afwijkt van het natuurlijke hormoon blijken zij wel in staat om vrijwel dezelfde biologische reactie bij het schimmelachtige micro-organisme teweeg te brengen. Hoe meer van het namaakhormoon wordt toegediend, hoe groter het effect. De gevormde sporen blijken ook levensvatbaar te zijn en blijken te kunnen ontkiemen.
De syntheses van het kunstmatige hormoon maken het mogelijk het onderzoek naar de ziekteverwekker Phytophthora meer diepgang te geven. De gevonden vluchtige seksuele stoffen zijn in grote hoeveelheden aan te maken zodat experimenten niet alleen op reageerbuisniveau maar ook bij echte planten mogelijk zijn.
Seksuele vermenigvuldiging is voor Phytophthora van wezenlijk belang. Bij seksuele voortplanting wisselen de 'ouderstammen' erfelijke informatie uit zodat een grote variatie aan genetische nakomelingen ontstaat. Bij elke verandering in het milieu zijn er altijd wel een paar varianten die beter bestand zijn tegen de nieuwe omstandigheden en zo het organisme van uitsterven behoeden. Hierdoor kan Phytophthora zich ondanks veelvuldige chemische bestrijding vrij gemakkelijk handhaven.