Groen zuivert de lucht. Een proef van Alterra van Wageningen UR langs de A50 laat zien dat de lucht aanmerkelijk minder stikstofoxiden bevat als er bomen langs de weg staan. Als je tenminste aan de goede kant van de boom meet. Aan de wegkant wordt de lucht juist vuiler.
‘Ja, direct langs de weg worden de concentraties vervuilende stoffen juist groter’, bevestigt Alterra-onderzoeker drs. Vincent Kuypers. Dat klinkt misschien vreemd, maar is eenvoudig uit te leggen. ‘Bomen langs de weg remmen de lucht af. Er vindt geen verspreiding meer plaats. In feite zet je de lucht stil.’ Het vuil wordt dus minder snel verspreid en verdund. Wil je de luchtkwaliteit dicht langs de weg aanpakken dan levert minder hard rijden volgens de onderzoekers waarschijnlijk meer effect op.
Maar áchter die bomen is de lucht wel schoner. Het groen blijkt een deel van de luchtverontreiniging af te vangen en verlaagt de zogeheten achtergrondconcentraties in de lucht. Daarbij zorgen lindes voor ongeveer dertien procent minder stikstofoxiden in de lucht, en doen dennen het nog iets beter met een afname van circa zestien procent. ‘En dat is wel degelijk een behoorlijk effect. En dan gebruikten wij nog maar een strook bomen van honderd meter’, zegt Kuypers. Volgens Kuypers zijn de resultaten vooral goed nieuws voor de Stadsregio Arnhem Nijmegen, een van de opdrachtgevers voor het onderzoek. ‘Voor de stadsregio is dit een doorbraak, want daar vormen stikstofoxiden een groter probleem dan fijnstof.’
De effecten van bomen op fijnstof in de lucht zijn minder eenduidig. Volgens Kuypers moet het effect ongeveer even groot zijn als voor stikstofoxiden. Maar met de gebruikelijke en voorgeschreven apparatuur is dat niet aan te tonen. ‘Die meet alleen de droge fractie fijnstof in de lucht. Maar de werkelijke hoeveelheid is veel groter. Roetdeeltjes, slijpstof van banden en remmen, klonteren samen met vocht. En die deeltjes worden met de gangbare methode niet gemeten.’ De onderzoekers hebben daarom alternatieve apparatuur gebruikt die ook het vochtige fijnstof meet. ‘We hebben dubbelmetingen gedaan. En met die nog niet-gecertificeerde apparatuur kun je het effect van bomen wel aantonen.’
De proeven met groen als luchtzuiveraar krijgen een vervolg. Volgens Kuypers staan nieuwe proeven aan de stadsrand van Nijmegen op het programma, die moeten vaststellen of groen effectief inzetbaar is om de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren. / Roelof Kleis
Bovenstaand bericht is geproduceerd door de redactie van Resource, het weekblad voor Wageningen Universiteit en Researchcentrum. Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail: pers.communicatie@wur of bij de redactie van Resource, e-mail: resource@wur.nl. Zie archief op http://www.resource-online.nl.
Bij het onderzoek zijn ook betrokken onderzoeker Peter Hofschreuder en prof. Maarten Krol van de leerstoelgroep Meteorologie en luchtkwaliteit van Wageningen Universiteit.