Bomen produceren methaan en dragen daarmee bij aan de opwarming van de aarde. Dat schreven Duitse onderzoekers vorige week in Nature. Het nieuws haalde wereldwijd de voorpagina's. Amerikaans radicaal rechts zag een reden om bossen zo snel mogelijk te kappen. De wetenschappelijke wereld reageerde verbaasd. Methaanproductie is al heel lang bekend, maar dan bij bacteriën die zonder zuurstof leven. Hoe doen bomen dat eigenlijk, methaan maken?
Prof. Linus van der Plas, plantenfysioloog aan Wageningen Universiteit:
'Oh nee. Toch niet over het methaan. Ik ben deze week al door meer journalisten gebeld. Dat is ook niet zo gek, als je de titel van het verhaal leest denk je dat een plantenfysioloog er iets zinnigs over zou moeten kunnen zeggen. Maar dat is niet zo.
Het lijkt erop dat het methaan niet door enzymen, maar door een 'gewoon' chemisch proces wordt gevormd. Het komt niet vrij uit de levende cellen, maar waarschijnlijk uit materiaal waar de celwanden van zijn gemaakt, onder andere pectine. Pectine bestaat uit lange moleculen, waar zogenaamde methyl- en methoxygroepen aan zitten. Die zouden op een of andere manier loslaten, en dan methaan vormen.
De onderzoekers weten ook niet hoe, maar ze hebben wel aangetoond dat methaan ook vrijkomt uit gezuiverd pectine. Bovendien lijkt het proces zich niks aan te trekken van hoge temperaturen, wat je wel zou verwachten als er een enzym bij betrokken is. Dat heeft dus meer met polymeerchemie te maken dan met plantenfysiologie. Hoe dat gebeurt, zou ik echt niet weten. Probeer het eens bij een chemicus die meer verstand heeft van polymeerchemie.'
Dr. Maurice Franssen, organisch chemicus:
'Methaan uit pectine? Dat lijkt mij larie. Zeer onwaarschijnlijk in ieder geval. Maar bel voor de zekerheid met Jean Paul Vincken, dé pectine-expert van Wageningen.'
Dr. Jean Paul Vincken, pectine-expert:
'Ik las er over in de kranten. Het zou mij verbazen. Bomen bevatten eigenlijk niet eens zo veel pectine. En hoe je daar methaan uit moet krijgen zou ik niet snappen. Maar misschien kun je mijn collega Henk Schols bellen. Ik doe al een poosje weinig met pectine, hij doet er meer mee.'
Dr. Henk Schols, de enige echte pectine-expert:
'Jazeker, voor pectine moet je bij mij zijn. Het methaan zou vrijkomen uit pectine? Als chemicus kan ik me daar niks bij voorstellen. Wij weten wel dat er methanol vrijkomt bij de afbraak van pectine. Dat gebeurt onder andere in rijpend fruit, maar daarmee heb je nog niet zomaar methaan. Nee, ik zou werkelijk niet weten hoe dat zou kunnen.'
Korné Versluis