In Duitsland is op vijftien kilometer van de Nederlandse grens varkenspest vastgesteld. Het landbouwministerie heeft een vervoersverbod afgekondigd vanuit die regio naar Nederland. Hoe groot is de kans op een uitbraak in Nederland? Zijn de maatregelen die genomen zijn terecht?
Prof. Mart de Jong, hoogleraar kwantitatieve veterinaire epidemiologie aan Wageningen Universiteit:
‘Het is onduidelijk hoe de ziekte zich verspreidt, dus ik kan me voorstellen dat boeren nerveus zijn. De genomen maatregelen lijken me terecht. Er is nu geen importverbod, maar er is nog wel export naar Noordrijn-Westfalen, en via die vrachtwagens is ook contact mogelijk. De kans op een uitbraak is klein, maar de consequenties van zo’n uitbraak kunnen heel groot zijn. Wat het probleem lastiger maakt is dat de ziekteverschijnselen bij dieren onduidelijk kunnen zijn omdat het om een minder virulente stam gaat. Daardoor kunnen de verschijnselen niet gezien worden, terwijl de ziekte wel doorgegeven wordt.’
Dr. Gé Backus, hoofd afdeling Dier bij het LEI van Wageningen UR:
‘Het is niet te zeggen hoe groot de kans op een uitbraak nu is. Aanvankelijk was er slechts één bedrijf in Duitsland in de Kreis Halteren besmet. Later kwamen er in dat gebied nog vijf besmette bedrijven bij, drie contactbedrijven, en twee bedrijven in de omgeving daarvan. Zaterdag kwam er echter elders een nieuw besmet bedrijf bij. Dit bedrijf had geen verbinding met de eerste brandhaard. Dat is nu de grote zorg, waar komt deze nieuwe besmetting vandaan? We weten dus niet precies waar de bron van de besmetting zit, en dat maakt het lastig.
In Duitsland werden bedrijven in een cirkel van één kilometer rondom de besmetting geruimd. En heel Noordrijn Westfalen is op slot gezet. Jammer genoeg is dat echter niet abrupt ingesteld, zodat er toch nog transport van dieren plaats kon vinden. Bovendien worden de 25 bedrijven in Nederland gescreend die recent dieren uit Noordrijn-Westfalen hebben ontvangen. De uitkomst daarvan is nog niet bekend. Het is duimen draaien. Een zorgelijke situatie.
Mocht er in Nederland een uitbraak komen, dan komt in heel Nederland een standstill van 72 uur. Vervoer tussen bedrijven van dieren, veevoer en sperma is dan verboden. Ten tweede wordt er in een straal rondom het besmette bedrijf geruimd. Dat kost geld. Maar als er te weinig geruimd wordt, loop je het risico dat de ziekte zich verder verspreidt en je het niet in de hand houdt. Dat weten we van de uitbraak in 1997. De schade liep toen in de miljarden guldens. Dus in eerste instantie veel ruimen kost meer geld, maar te weinig ruimen kan later enorme schade meebrengen.
Er ligt nu een draaiboek klaar voor als er een uitbraak komt. In 1997 was dat draaiboek niet accuraat. Daar heeft men wel van geleerd, er is nu meer aandacht voor draaiboeken, alhoewel het nog steeds niet volledig is. Bovendien zit een uitbraak er nu al een tijdje aan te komen, dus men heeft zich kunnen voorbereiden.’
Joris Tielens
Dit commentaar is aangeboden door de redactie van Wb, het weekblad voor Wageningen UR. Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail pers.communicatie@wur.nl of bij de Redactie van Wb, e-mail wb@cereales.nl. Zie archief op http://www.wb-online.nl.