De angst voor de vogelpest is vervlogen. De vogeltrek is voorbij en de dreiging van een grieppandemie lijkt verleden tijd. In de kranten komt het woord vogelpest al een tijdje niet meer op de voorpagina voor, al meldden ze deze week wel dat een Egyptische vrouw aan het H5N1-virus is overleden. Was het allemaal slechts een hype?
Drs. Tom van der Have, ornitholoog bij de leerstoelgroep Resource Ecology van Wageningen Universiteit:
'Een tijdje geleden werd ik door een journalist gebeld met de vraag: wanneer komt de vogelpest nou eens? Vorige week woensdag hebben we een conferentie gehouden over de influenza. Veel wetenschappers vonden dat de pers er veel aan bijgedragen heeft, aan de dreiging van de vogelpest. Maar alle commotie is niet onterecht geweest. Er zijn meer dan vijfhonderd dode vogels gevonden met H5N1. De pluimveesector is heel kwetsbaar, dus laten we vooral waakzaam blijven.
Ik denk dat de maatregelen die er binnen de Europese Unie zijn genomen ertoe hebben geleid dat er bijna geen uitbraken met vogelpest zijn geweest, afgezien van een enkele in Frankrijk en Duitsland. Maar het einde van de vogeltrek betekent niet het einde van de vogelpest. Met name in de zomer heb je nog heel veel verplaatsingen van watervogels, kleinschalige weliswaar, maar de dreiging blijft.
Het is nog steeds niet bewezen dat trekvogels de bron vormen voor de vogelpest. In Thailand worden tamme eenden gehouden, die grazen in rijstvelden. Die hadden het H5N1-virus. Die worden nu gemonitord, zodat ze bij een uitbraak geruimd kunnen worden.
Het is een soort golf. In januari en februari was er veel aandacht voor de vogelpest, omdat er veel dode, wilde vogels werden gevonden. Veel knobbelzwanen, want die zijn wit en groot, maar waarschijnlijk zijn er ook veel andere wilde vogels dood gegaan. Door die sterfte krijg je wat ze in de epidemiologie een fade out noemen. De epidemie vlakt af.'
Prof. Mart de Jong, hoogleraar Kwantitatieve veterinaire epidemiologie aan Wageningen Universiteit:
'Ik geloof niet dat het een hype was. Er is nog heel veel onzeker. Het punt is dat er geen aanwijzingen gevonden zijn dat het H5N1-virus zich massaal onder wilde vogels verspreidt. Wat wel duidelijk is geworden, is dat ze het kunnen meenemen van pluimvee dat besmet is. En in Rusland, Roemenië en Turkije is H5N1 waarschijnlijk nog aanwezig. En dat is wel heel dichtbij.
De dreiging van de vogelpest blijft. In Azië is H5N1 gewoon aanwezig. In Afrika is het waarschijnlijk ook endemisch. Het punt is dat maar een klein deel van de wilde vogels die door Nederland trekken, wordt bemonsterd. Je vindt het pas als op een bepaald moment in de tijd een behoorlijk aantal vogels besmet is met H5N1.'
Martin Woestenburg
Dit commentaar is aangeboden door de redactie van Wb, het weekblad voor Wageningen UR. Meer informatie bij Pers- en wetenschapsvoorlichting van Wageningen UR, e-mail pers.communicatie@wur.nl of bij de Redactie van Wb, e-mail wb@cereales.nl. Zie archief op http://www.wb-online.nl.