-
17-03-2011
-
Lenneke Vaandrager
Op de website beroepseer.nl staan diverse verhalen van mensen die het werken in de zorg niet meer leuk vinden en die daarom een oproep doen om de beroepseer weer in ere te herstellen. Werken in de zorg schijnt geen pretje te zijn. Door de toenemende aandacht voor kosteneffectiviteit en richtlijnen voor behandeling is het werk sterk geprotocolleerd en moeten zorgverleners voor iedere euro verantwoording afleggen. Iedereen kent de verhalen over de thuiszorg waar er 7 minuten staan voor het aantrekken van steunkousen of 2 minuten voor het opmaken van het bed. Tijd voor een praatje is er nauwelijks. De gedachtegang bij dit beleid is dat iedere minuut die betaald wordt vanuit publiek geld nuttig moet worden besteed en dat personeel hier van minuut tot minuut op moet worden gecontroleerd.
Mensen die in de zorg werken doen dat niet voor niets. Ze hebben hier bewust voor gekozen. Voor het salaris hoeven ze het vaak niet te doen. Zorgen voor hulpbehoevenden of voor kwetsbaren in onze samenleving geeft hun voldoening. Werk geeft ons waarde en betekenis in het leven en geeft ons een identiteit. Met plezier werken in de zorg is dus van groot belang voor de gezondheid van het zorgend personeel zelf. En dit is van grote maatschappelijke waarde als we bedenken dat het aantal chronisch zieken en de vergrijzing toeneemt, het personeelstekort in de zorg alleen maar nijpender wordt en we ook nog eens tot ons 67ste moeten doorwerken, ook in de zorg.
Tijd dus voor wat verandering. Uit onderzoek weten we dat verschillende factoren belangrijk zijn voor de gezondheid van werknemers, namelijk regelmogelijkheden, een eigen invulling van de taak, waardering, een inspirerende baas en een prettige werksfeer. Een goede conditie en een gezonde leefstijl helpen ook een handje. Er zijn altijd veel zorgen over werkdruk, maar bekend is dat wat voor de één werkdruk is voor de ander een uitdaging betekent. En voor een aardige baas en prettige collega’s af en toe extra werk doen is best leuk. Zo draag je een steentje bij aan het gezamenlijk product. Van doorslaggevend belang voor gezond werk is vertrouwen. Vertrouwen in het feit dat zorgverleners weten hoe ze het werk moeten aanpakken en vertrouwen in hun capaciteiten. Professionals hoef je niet te controleren. Zij staan voor hun vak en nemen hun verantwoordelijkheid mits de randvoorwaarden goed zijn geregeld. Vertrouwen blijkt bijvoorbeeld uit fouten mogen maken om daar van te kunnen leren en ruimte geven om kennis en kunde toe te passen. Natuurlijk lopen er altijd wel een paar de kantjes vanaf. Maar moet de hele beroepsgroep boeten voor deze minderheid?
Er zijn diverse voorbeelden in de zorg waarbij dit schenken van vertrouwen tot mooie resultaten hebben geleid. Tot leuker werk, gezondere werknemers, verhoogde kwaliteit van de zorg en lagere kosten. Maar het vereist wel dat managers en beleidsmakers leren loslaten en vooral leren vertrouwen.
Dr. Lenneke Vaandrager, Hoofddocent van de Leerstoelgroep Gezondheid en Maatschappij