verenpikken - kippen

Dossier

Voorkomen van verenpikken

Om de ernstige gevolgen van overmatig verenpikken te beperken, wordt nu bij kuikens het puntje van de snavel behandeld. Vanaf 2018 mag dat niet meer in Nederland. Om het verenpikken tegen te gaan, werken pluimveehouders samen met Wageningen University & Research aan alternatieve maatregelen. Want kippen pikken elkaar soms letterlijk dood.

Verenpikken en kannibalisme komen veelvuldig voor bij kippen en kunnen veel ongerief (pijn, verwondingen, uitval) veroorzaken. Deze gedragsproblemen komen, in alle houderijen voor; dus zowel in intensieve houderijsystemen, als in biologische en hobbymatige pluimveehouderijen.

Factoren verenpikken

Veel verschillende factoren zijn van invloed op verenpikgedrag, o.a.: aanleg, strooisel, licht in de stal, groepsgrootte, zitstokken, bezetting, klimaat, uitloop, en samenstelling en vorm van het voer. Deze factoren kunnen elkaar ook nog eens beïnvloeden. Het is lastig om één duidelijke oorzaak aan te wijzen. Vaak gaat het maandenlang goed, maar dan ontstaat er ogenschijnlijk ineens een uitbraak van verenpikken. Eén veranderende factor kan dan de spreekwoordelijke druppel zijn die de emmer doet over lopen. Het is daarom voor een pluimveehouder nog niet zo makkelijk op te lossen.

Bij verenpikken geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Zodra kuikens tijdens de opfok met verenpikken beginnen, kan het ze bijna niet meer worden afgeleerd.

Huidige oplossing: behandelen van de snavels

Om de gevolgen van verenpikken te verminderen, wordt op dit moment vaak de snavelpunt van kippen en kalkoenen verwijderd. De snavel wordt met behulp van een infraroodstraal behandeld. De straal doodt het puntje van de snavel. Dit valt er na ongeveer twee weken af.

De punt van de snavel is gevoelig. Het behandelen van de snavel wordt daarom in het kader van dierenwelzijn onwenselijk geacht.  De behandeling is pijnlijk en kan blijvend pijn geven. Bovendien lost de behandeling de oorzaak van verenpikken niet op, maar is het slechts symptoombestrijding.

Onderzoek naar alternatieven

Om het kippenwelzijn te verbeteren, doen Wageningse wetenschappers al jaren onderzoek naar de vele factoren die het pikgedrag beïnvloeden. Het onderzoek maakt in ieder geval duidelijk dat de oplossing gezocht moet worden in een juiste mix van maatregelen op het gebied van voeding, verzorging en huisvesting en het fokken van kippen die minder pikken.

Oplossingen

Om de juiste mix aan maatregelen voor elke pluimveehouder te vinden, volgen onderzoekers van Wageningen University & Research nu onder meer de kippen van enkele pluimveehouders uit de reguliere sector die al geen snavels meer behandelen. Van de opfok tot het einde van de legperiode wordt gekeken hoe het met alle kippen in de stal gaat, wat de boer doet, en wat de dieren aan voer, licht en strooisel krijgen. De data worden samengevoegd met die van Engelse onderzoekers die op een vergelijkbare manier gegevens verzamelen, om het onderzoek te versnellen en de zeggingskracht te vergroten.

Het Animal Breeding and Genomics Centre van Wageningen University & Research kijkt sinds 2004 samen met het internationale fokkerijbedrijf Hendrix Genetics naar de genetische component van sterfte door verenpikken, oftewel kannibalisme. Ze hebben ontdekt dat sterfte door kannibalisme erfelijk is en dus met een goed fokkerijbeleid terug te dringen is. Het bedrijf past die kennis toe op een eigen selectielijn, en wordt daarbij geadviseerd door de onderzoekers. Het resultaat tot nu toe is een daling van de sterfte door kannibalisme met een paar procent per generatie.

De wetenschappers hebben aanwijzingen dat het selecteren op sociaal gedrag van kippen in de fokkerij zal leiden tot een vermindering van het verenpikken. Als kippen namelijk minder angstig en stressgevoelig zijn, gaan ze minder snel over tot excessief gedrag zoals kannibalisme.



Publicaties van Wageningen University & Research (Nederlands)

Engelstalige publicaties

Recente publicaties

Meer publicaties



- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan