Evaluatie Meststoffenwet door Planbureau voor de Leefomgeving

Nieuws

Evaluatie Meststoffenwet door Planbureau voor de Leefomgeving

Gepubliceerd op
31 maart 2017

De Meststoffenwet (MW) is de Nederlandse implementatie van de Europese Nitraatrichtlijn met als doel de vervuiling van het water door de landbouw te verminderen. In de MW is opgenomen dat de minister ten minste eens in de 5 jaar verslag uitbrengt aan de Tweede Kamer over de effectiviteit van deze wet in de praktijk. Met het rapport Evaluatie Meststoffenwet van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) wordt invulling aan deze verplichting gegeven.

Het syntheserapport van PBL is onder andere gebaseerd op drie rapporten van Wageningen University & Research.

Effecten van het mestbeleid op landbouw en milieu

nieuwsmest1.jpg

Sinds de invoering van het nieuwe mestbeleid in 2006 schommelt de berekende stikstofuitscheiding door landbouwdieren in Nederland tussen de 460 en 500 miljoen kg per jaar en de berekende fosfaatuitscheiding tussen de 160 en 179 miljoen kg per jaar. Het aantal landbouwdieren stijgt de laatste jaren, koeien met 7%, varkens met 3% en pluimvee met 12%. Het stikstofplafond is in de periode 2006-2015 nooit overschreden, het fosfaatplafond wel, in 2008-2010 en in 2015. Uit analyses blijkt dat het mestbeleid gemiddeld niet heeft geleid tot een lagere opbrengst van grasland en akkerbouwgewassen. Het gehalte aan organische stof  is stabiel of stijgt in grasland, bouwland en maïsland. Maatregelen uit de meststoffenwet hebben volgens berekeningen geleid tot een reductie van 34 miljoen kg ammoniak sinds 1995 (22%) en een reductie van broeikasgasemissie met 2578 CO2-equivalenten sinds 1995 (12%). De nitraatconcentraties in grondwater en de stikstofconcentratie in oppervlaktewater zijn gedaald, maar de laatste vier jaar is er geen sprake meer van een duidelijke afname. afname. Op veel plaatsen in Nederland wordt nog niet voldaan aan de waterkwaliteitsdoelstellingen voor nitraat en stikstof en fosfor in grond- en oppervlaktewater. Lees het rapport.

Ex ante evaluatie van de mestmarkt en milieukwaliteit

nieuwsmest2.png

Voor dit rapport is een analyse uitgevoerd van de gevolgen van drie mestbeleid scenario’s voor de meststromen in de landbouw en voor de milieukwaliteit. In het  referentiescenario wordt uitgegaan van continuering van het laatste jaar van de 4de Nitraatrichtlijn. Het P-rechten scenario richt zich op invoering van  de gebruiksnormen van de vijfde actieprogramma Nitraatrichtlijn in combinatie met invoering van fosfaatrechten. Het NP-scherp scenario richt zich op verdere aanscherpingen van de gebruiksnormen. De uitkomsten van de modelberekeningen laten zien dat in 2027 de nitraatconcentraties lager liggen en de oppervlaktewater kwaliteit is verbeterd ten opzichte van de situatie in 2013. Het scenario P-rechten leidt nog niet overal tot het realiseren van  de nitraatdoelstelling en doelbereik oppervlaktewater. Met het scenario NP-scherp verbetert de nitraatconcentratie in grondwater in het zuidelijke zandgebied duidelijk, maar wordt gemiddeld de drinkwaternorm nog overschreden. Het effect van de scenario’s op het oppervlaktewater is beperkt. Lees het rapport.

Agrarische ondernemers over de mestwetgeving

nieuwsmest3.png

In het kader van de evaluatie van de meststoffenwet is een onderzoek uitgevoerd naar de beleving hiervan onder agrarische ondernemers. Uit de enquête is gebleken dat ondernemers het goed vinden dat er een mestbeleid is en de intentie hebben daaraan te voldoen. Ze zijn echter geen voorstander van het huidig mestbeleid en beschouwen het als een risico in hun bedrijfsvoering. Belangrijks knelpunten zijn de tegenstrijdige milieudoelen, verminderde bodemvruchtbaarheid, de kosten, de complexiteit en gebrek aan flexibiliteit. Oplossingen zijn volgens hen een eenvoudigere en flexibelere mestwetgeving met compensatie- en verrekenmogelijkheden, meer samenhangend beleid, soepele vergunning verlening voor mestverwerking en aandacht voor bodemvruchtbaarheid. Lees het rapport.