Nanotechnologie en voedselveiligheid

Nanotechnologie maakt het mogelijk om stoffen op moleculair niveau te beheersen en zo materialen met nieuwe eigenschappen te creëren. Deze nieuwe materialen worden vaak nanodeeltjes genoemd. Ter vergelijking: de gemiddelde haar is met een doorsnede van ongeveer honderdduizend nanometer vele malen groter dan een nanodeeltje. Door hun nieuwe eigenschappen zijn nanodeeltjes heel interessant voor nieuwe toepassingen, zo ook voor nieuwe toepassingen in de voedsel- en diervoederproductie.

Risico's van nanodeeltjes

Door hun geringe omvang hebben nanodeeltjes andere chemisch-fysische eigenschappen dan normale chemische stoffen. Sommige eigenschappen zijn zelfs geheel nieuw. Juist deze nieuwe eigenschappen maken nanodeeltjes in technologisch opzicht zo interessant. Tegelijkertijd brengen ze risico’s met zich mee. Door hun afwijkende chemisch-fysische eigenschappen gedragen nanodeeltjes zich anders – reactiever – in mens en dier dan grotere deeltjes. RIKILT doet volop onderzoek naar de mogelijke gevaren van nanodeeltjes onder de noemer nanotoxicologie.

Nanotoxicologie en voedselveiligheid

RIKILT doet onderzoek naar de gevaren van het gebruik van nanodeeltjes in voedselgerelateerde producten door:

  • Het ontwikkelen van in-vitro modellen die het spijsverteringskanaal van de mens simuleren. Met behulp van deze modellen wordt onderzocht wat er met nanodeeltjes gebeurt na opname in het lichaam;
  • Het ontwikkelen van in-vitro modellen voor het darmepitheel voor onderzoek naar de opname en translocatie van nanodeeltjes. Dit wordt gedaan met eenvoudige mono- en co-cultuurcelmodellen, maar ook via geavanceerde darm-op-een-chip microfluïde modellen;
  • Het bestuderen van potentiële effecten met behulp van differentiële genexpressie, live-cell imaging en geavanceerde moleculair-biologische technieken;
  • Het gebruik van geavanceerde analytische chemie voor het karakteriseren van de nanodeeltjes die we in onze modellen evalueren.

De unieke combinatie van analytische expertise in de chemie, een sterke positie in de toxicologie en een hoogwaardige instrumentale infrastructuur zijn we in staat om complexe onderzoeksvragen met betrekking tot de veiligheid van nanomaterialen op te pakken.

dr.ir. H (Hans) Bouwmeester

Detectie van nanodeeltjes en voedselveiligheid

RIKILT ontwikkelt en valideert methodes voor het analyseren van nanodeeltjes in voedsel, diervoeder en biologische matrices:

  • Methodes voor metaal- en metaaloxidenanodeeltjes op basis van single particle ICP-MS, en hybride methodes via combinaties met HDC en FFF
  • Organische nanodeeltjes of nanocapsules
  • Internationale harmonisatie en validatie
  • Instrumenten voor het berekenen van de grootte van nanodeeltjes
dr. RJB (Ruud) Peters

Beslissingsondersteunende systemen voor het gebruik van nanodeeltjes

RIKILT ontwikkelt en implementeert geavanceerde beslissings-ondersteunende systemen voor het integreren van data over de karakterisering van nanodeeltjes, hun (mogelijke) toxiciteit en blootstelling aan mens en omgeving. Hiervoor hebben we verschillende benaderingen gebruikt, waaronder statistieken en ontologieën in combinatie met Bayesiaanse netwerken.

dr. HJP (Hans) Marvin