Zelfmonitoringstool voor voedselverspilling

Persbericht

Zelfmonitoringstool voor voedselverspilling

Gepubliceerd op
11 mei 2015

Tussen 2009 en 2013 is de totale hoeveelheid voedsel die in Nederland verspild wordt ongeveer gelijk gebleven. Dat concluderen onderzoekers van Wageningen UR Food & Biobased Research in de derde Update Monitor Voedselverspilling die eind april is verschenen. Zij benadrukken dat de metingen verder te verfijnen zijn met informatie over reststromen vanuit de keten.

De onderzoekers ontwikkelden hiertoe een methode waarmee fabrikanten, retailers, horecaondernemers en cateraars zelf kunnen bijhouden hoeveel voedsel er in hun bedrijf verloren gaat. De aanpak wordt in 2015, in samenwerking met de Alliantie Verduurzaming Voedsel, gebruiksklaar gemaakt. Bedrijven en overheden krijgen hiermee concrete aanknopingspunten om processen en ketens efficiënter in te richten en zo voedselverspilling te verminderen.

Na een aanvankelijk lichte stijging in 2011 is de voedselverspilling - de hoeveelheid voedsel die eigenlijk bestemd is voor menselijke consumptie maar hier niet voor wordt gebruikt - gedaald tot het niveau van 2009. De hoeveelheid verspild voedsel in 2013 bedroeg tussen 1,83 en 2,71 miljoen ton, omgerekend tussen de 109 en 162 kg per hoofd van de bevolking. Er was ten opzichte van 2012 een kleine verschuiving te zien van verbranding, lozen en storten van voedselresten naar meer hoogwaardige toepassingen, zoals vergisting. Ten opzichte van 2012 nam in 2013 de donatie van voedsel aan de voedselbanken flink toe (van 8 naar 20 kton).

Sectoren, productgroepen en ketenschakels

De metingen geven geen inzicht in de verdeling van de voedselverspilling over sectoren, productgroepen en ketenschakels. “De monitor is gebaseerd op openbare data, verkregen via verplichte afvalregistratie door bedrijven en analyse van huishoudelijk afval”, zegt Martijntje Vollebregt, projectleider bij Food & Biobased Research. “Er ontbreekt nog veel detailinformatie. Zo weten horecagelegenheden en cateraars vaak niet wat de afvalverwerker met hun reststromen doet, en zijn in deze sector geen gegevens beschikbaar over welke reststromen waar vandaan komen”, illustreert ze. Een deel van de cijfers is daarom gebaseerd op schattingen, wat aanzienlijke onzekerheidsmarges met zich mee brengt.

Zelfmonitoringstool voedselverspilling

De methode voor zelfmonitoring die de Wageningse onderzoekers ontwikkelden in samenspraak met het bedrijfsleven helpt de onzekerheidsmarges te verkleinen. Bedrijven vullen een formulier in met vragen over de herkomst en bestemming van voedselreststromen. Deze vragen sluiten aan bij de dagelijkse praktijk in de sector waarin zij actief zijn. Een horecaondernemer krijgt bijvoorbeeld de vraag ‘Wat gaat in de groene en wat gaat in de grijze container’, terwijl fabrikanten moeten aangeven welk percentage van hun organische reststromen vergist wordt.

Zelfmonitoring gebruiksklaar

Food & Biobased Research maakt dit jaar, in samenwerking met de Alliantie Verduurzaming Voedsel, de methode voor zelfmonitoring gebruiksklaar. Tussen mei en juli vinden in diverse sectoren pilots plaats. Onderzocht wordt hoeveel tijd bedrijven kwijt zijn aan het beantwoorden van de vragen en hoe de methode zo goed mogelijk kan aansluiten bij bestaande monitoringssystemen, zodat de administratieve lasten voor bedrijven beperkt blijven. Ook wordt gekeken hoe de antwoorden te vertalen zijn naar informatie die bruikbaar is voor de Monitor Voedselverspilling.

Monitor Voedselverspilling

Uitgangspunt voor de Monitor Voedselverspilling – die Food & Biobased Research tussen 2011 en 2012 ontwikkelde in opdracht van het ministerie van Economische Zaken – is de analyse van stromen van grondstoffen en voedsel door de gehele keten, van producent tot en met consument en afvalverwerker. Het instrument maakt niet alleen uitval van stromen uit de reguliere voedselketen zichtbaar, maar geeft ook aan welke bestemming deze stromen hebben. De monitor is bedoeld om overheid en bedrijfsleven aanknopingspunten te geven voor beleid gericht op preventie van voedselverspilling, zo hoogwaardig mogelijke toepassing van voedselgrondstoffen en optimale verwerking van reststromen. De monitor volgt de ontwikkelingen in de hoeveelheden voedselverspilling in ieder geval voor de periode 2009 – 2015, met geregelde updates. De eerste twee verschenen in 2013 en 2014.