bijenziekten

Ziekten in bijen

Net als andere organismen is ook de honingbij vatbaar voor allerlei ziekten. Het gezond houden van bijen is dan ook een belangrijk onderdeel van het bijenhouden. Bijen@wur werkt in internationaal verband aan verschillende ziekten en werkt op deze wijze aan een gezonde bijenpopulatie in Nederland.

Foto: Deformed Wing Virus infectie van bijen in het popstadium, kan leiden tot misvormde vleugels bij volwassen bijen. (Bram Cornelissen, www.naturaincognita.com)

Honingbijen hebben veel parasieten en pathogenen die de gezondheid kunnen aantasten. In de meeste bijenvolken zijn ziekten latent aanwezig, maar zo nu en dan kunnen ze opspelen en de gezondheid van honingbijen ernstig beschadigen. Een darmparasiet zoals Nosema spp. bijvoorbeeld concurreert met bijen om het voedsel dat ze genuttigd hebben. Bij ernstige besmettingen kan dit leiden tot bijensterfte.  

Sinds 1983 komt de varroamijt voor in Nederland. Deze exotische mijtziekte vormt wereldwijd een grote bedreiging voor bijen. Deze parasiet tast de levensverwachting van winterbijen aan en draagt virusziekten over. Het kan bij een ernstige besmetting leiden tot wintersterfte van bijenvolken. Zonder bestrijding van deze parasiet is de kans op overleving van bijenvolken zeer klein. Het is daarmee één van de bekendste voorbeelden van de negatieve gevolgen van exotische ziekten op de Nederlandse fauna.

Een belangrijke uitkomst van het onderzoek van Bijen@wur is het ontwikkelen van effectieve en duurzame manieren om ziekten te voorkomen en te bestrijden. Deze informatie wordt gedeeld met bijenhouders die met bijenziekten geconfronteerd worden.  Daarnaast kunnen bijenhouders bijenmonsters opsturen als er bijensterfte geconstateerd wordt. Deze monsters worden onderzocht op veel voorkomende ziekten.

Een aantal ziekten zijn aangifteplichtig. Dit betekent dat er op nationaal en Europees niveau wetgeving bestaat die deze ziekten omkadert. Dit geldt voor de broedziekte Amerikaans Vuilbroed en voor de exotische ziekten Aethina tumida (kleine bijenkastkever) en Tropilaelaps-mijtziekte.