bijenvirussen

Virussen in bijen

De meeste virusziekten zijn vaak latent aanwezig in bijenvolken en vormen nauwelijks een probleem. Het kan voorkomen dat virus-infecties in stress-situaties gestimuleerd worden en ernstige gevolgen voor bijen kunnen hebben, zoals Deformed Wing Virus (DWV). Sinds de introductie van Varroa destructor in 1983 zijn een aantal virussen een meer prominente rol gaan spelen in de gezondheid van bijenvolken.

Er zijn 23 verschillende virussen bekend die geassocieerd worden met het genus Apis (De Miranda et al. 2012; Runckel et al. 2011; Bromenshenk et al. 2010). Virussen zijn over het algemeen latent aanwezig in honingbijpopulaties en veroorzaken weinig tot geen schade aan bijenvolken. Het kan echter voorkomen dat virusreplicatie gestimuleerd of geactiveerd (meestal in stress-situaties) wordt waardoor ziekteverschijnselen optreden. Dit kan incidenteel schade en zelf sterfte van volken veroorzaken.

Deformed Wing Virus (DWV)

Uitzondering op de regel is Deformed Wing Virus (DWV). Dit virus is door de introductie van Varroa destructor een serieuze bedreiging gaan vormen (Martin et al. 2012) en is een structureel probleem voor de gezondheid van honingbijen. Dit wordt vooral veroorzaakt door de effectieve overdracht van DWV door varroa en doordat het virus vermenigvuldigt in varroamijten. Varroamijten zorgen daarnaast door het aanprikken van bijen voor een immuunrespons. Dit activeert de replicatie van virusdeeltjes in bijenweefsel. DWV kan fysieke symptomen zoals misvormde vleugels veroorzaken en de levensduur aantasten.

Chronic Bee Paralysis Virus (CBPV)

In lange koude perioden tijdens het groeiseizoen kan het Chronic Bee Paralysis Virus (CBPV) opspelen. Dit veroorzaakt verlammingsverschijnselen. Bijen besmet met dit virus zijn te herkennen door de zwarte kleur en het ontbreken van haren.

Overige virussen

Virussen krijgen steeds meer aandacht, omdat de technieken om virussen te detecteren verbeteren en we daardoor meer inzicht krijgen in de rol die ze spelen bij de gezondheid van bijen. Ook bijen@wur doet hier in relatie tot bijensterfte onderzoek naar.

Welke virussen komen in Europa voor?

Virus Distributie EU
Acute Bee Paralysis Virus (ABPV) +
Kashmir Bee Virus (KBV) +
Israeli Acute Paralysis Virus (IAPV) +
Black Queen Cell Virus (BQCV) +
Deformed Wing Virus (DWV) +
Varroa destructor Virus 1 (VDV-1) +
Sacbrood Virus (SBV) +
Slow Bee Paralysis Virus (SBPV) +
Chronic Bee Paralysis Virus (CBPV) +
Cloudy Wing Virus (CWV) +
Bee Virus X (BVX) +
Bee Virus Y (BVY) +
Arkansas Bee Virus (ABV) ?
Berkeley Bee Virus (BBPV) ?
Macula-like Virus (MLV) +
Fliamentous Virus (AmFv) +
Apis Iridescent Virus (AIV) ?
Aphid Lethal Paralysis virus (ALPV) ?
Big Sioux River virus (BSRV) ?
Lake Sinaï Virus 1 (LSV1) ?
Lake Sinaï Virus 2 (LSV2) ?
Invertebrate Iridescence Virus (IIV) ?
Kakugo Virus ?

Achtergronddocument

Publicaties van derden

  • Dainat et al 2012 Dead or alive: deformed Wing Virus and Varroa destructor reduce the life span of winter honey bees. Appl. Environ. Mircobiol.
  • Dainat et al 2012 Clinical signs of Deformed Wing Virus infection are predictive markers for honey bee losses. J. Invert. Path.
  • Martin et al 2012 Global honey bee viral landscape altered by parasitic mite. Science.