nosema

Nosema apis en Nosema ceranae

Nosema is een ziekte van de volwassen honingbij. De ziekte wordt veroorzaakt door een eencellige dierlijke parasiet. De parasiet leeft van het weefsel van de middendarm. Nosema komt over de gehele wereld voor. Ook in Nederland en België treedt de ziekte veelvuldig op. De schade kan aanzienlijk zijn in geval van Nosema apis. Sinds 2008 is ook Nosema ceranae aangetoond in Nederland. Deze waarschijnlijk exotische soort komt in vrijwel alle volken voor, maar hoe en of het voor ziekte of sterfte zorgt onder Nederlandse bijenvolken is niet bekend.

In de bijenteelt kennen we al lang Nosema apis maar sinds kort hebben we ook te maken met Nosema ceranae. Nosema apis en Nosema ceranae behoren tot de Microsporidia. Microsporidia zijn obligaat intracellulaire organismen. Dat wil zeggen dat ze alleen in een levende cel kunnen leven en voortplanten. Microsporidia doen dit in cellen van insecten en andere ongewervelden. Vrij recent zijn er ook Microsporidia ontdekt bij de mens (Barbancon 2007).

Nosema apis is een echte voorjaarsziekte. Langdurige koude en regenachtige perioden kunnen ervoor zorgen dat er weinig stuifmeel aangevoerd wordt, waardoor bijen vatbaar worden voor deze darmparasiet. Dit kan leiden tot bijensterfte en diarree. De symptomen worden verder gekenmerkt de aanwezigheid van dode en verkrampte bijen in en voor de kast.

Een onderdeel van de levenscyclus van Microsporidia is het sporestadium. In dit stadium kunnen ze lange tijd buiten een cel in leven blijven. De verspreiding van cel tot cel en van het ene naar het andere levende organisme gebeurt in het sporestadium.

Download: