Visie van Wageningse wetenschapper: Beelden garanderen geen waarheid

De actiegroep Ongehoord maakte illegaal opnamen in de stallen van 26 varkenshouders en plaatste schrijnende beelden van kreupele en dode biggetjes op het internet. Een goed middel om misstanden aan het licht te brengen? ‘Nee’, zegt communicatie-hoogleraar Noelle Aarts van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR.

‘Deze beelden zijn op illegale wijze gemaakt, de privacy van de varkenshouders is geschonden. Dat is  niet netjes. Je moet binnen de wet opereren, daarbuiten heb je weinig recht van spreken, vind ik. De beelden vertellen vast en zeker een deel van de waarheid, maar je hebt ze niet nodig om misstanden in de intensieve veehouderij bloot te leggen. Het spreekwoord zegt: ‘een beeld zegt meer dan duizend woorden’. Beelden komen enorm binnen, maar daar schuilt ook een gevaar in. Beelden lijken waar, maar beelden worden geselecteerd en gemanipuleerd bij het leven. Je hebt de context nodig om beelden te begrijpen, want er zijn vele betekenissen mogelijk.

Daar komt bij: deze actie werkt averechts. Foto’s en filmpjes leiden er vooral toe dat iedereen in zijn gelijk wordt bevestigd. De tegenstanders van de intensieve veehouderij zullen zeggen: zie je wel dat het verschrikkelijk is. En de boeren zullen zeggen: zie je wel, die rotlui weer met hun acties. De kans is groot dat deze beelden de tegenstellingen vergroten. Over de intensieve veehouderij zou ik een constructieve dialoog willen tussen andersdenkenden, om samen tot gedeelde waarden te komen.

Dat is niet gemakkelijk, dan heb je op zijn minst een heel goede gespreksleider nodig. Als je de diversiteit van meningen over dit onderwerp wilt leren kennen, kijk je naar de discussies op het internet. Alle argumenten voor en tegen komen voorbij. Maar discussie is er niet, hooguit  onder doven. Wil je echt een dialoog, dan moet je met elkaar om tafel en er echt iets van willen maken.’ Albert Sikkema