Dossier

Methaan

Nederlandse veehouders hebben al veel stappen gezet richting een duurzamere veehouderij. Een belangrijke opgave, en doel uit het klimaatakkoord, is om de uitstoot van het broeikasgas methaan (CH4) verder te verminderen. Wageningen University & Research (WUR) onderzoekt oplossingen om methaanemissies uit de veehouderij te verminderen.

Hieronder beantwoorden we vijf vragen over methaan

1. Wat is methaan?

Methaan is een broeikasgas dat bijdraagt aan klimaatverandering. De drie belangrijkste broeikasgassen die zorgen voor de opwarming van de aarde zijn: koolstofdioxide (CO₂), methaan (CH4) en lachgas (N2O). Methaan komt vrij door onder andere veehouderij, de teelt van rijst, vuilstort en het winnen van aardgas. Als broeikasgas is methaan zo’n 34 keer sterker dan CO₂, en zorgt voor ongeveer 20 procent van het broeikaseffect.

- Unfortunately, your cookie settings do not allow videos to be displayed. - check your settings

2. Methaan verdwijnt toch vanzelf uit de atmosfeer?

Waar koolstofdioxide en lachgas achtereenvolgens duizenden en honderden jaren in de atmosfeer blijven hangen, verdwijnt methaan in slechts tientallen jaren. De periode dat methaan echter in de atmosfeer is, heeft het een erg sterk opwarmend effect. Doordat er steeds nieuwe methaan in de atmosfeer komt, blijft de concentratie hoog. Als we de uitstoot kunnen verminderen zal de hoeveelheid methaan snel afnemen. Dan zou de figuurlijke isolatiedeken van broeikasgassen dunner kunnen worden, waardoor de aarde minder snel opwarmt.

3. Hoe ontstaat methaan in de veehouderij?

Methaan komt vrij tijdens de afbraak van organische stoffen. Bijvoorbeeld in het maagdarmstelsel van dieren, tijdens het eten van voedsel. Vooral herkauwers (koeien, geiten, schapen) produceren veel methaan, zo’n 75 procent van alle methaan uit de totale veehouderij. Zij ademen of boeren het methaan uit. Het proces waarbij dat gebeurt heet pensfermentatie.

De overige ongeveer 25 procent van het methaan uit de veehouderij ontstaat uit mest van vooral koeien en varkens. Opgeslagen (drijf)mest bevat verteerbare organische stof. Micro-organismen die van nature in de mest voorkomen breken dit af. Onder zuurstofloze omstandigheden (in de vloeistof) produceren ze daarbij continu biogas, waarvan iets meer dan de helft uit methaan bestaat. Dit methaan borrelt naar het oppervlak en komt zo in de atmosfeer.

4. Hoeveel methaan komt uit de veehouderij?

Van de methaanemissie in Nederland komt twee derde uit de veehouderij. Daarnaast zijn de productie en het gebruik van fossiele brandstoffen en afvalverwerking belangrijke bronnen. Het onderzoek van WUR focust zich vooral op het verminderen van de methaanuitstoot in uit de melkvee- en rundveehouderij. Van de methaanuitstoot uit de veehouderij is 77 procent namelijk daarvan afkomstig. Daarnaast komt 14 procent uit de mestopslagen van de varkenshouderij en de overige 9 procent uit andere diercategorieën, zoals bijvoorbeeld kippen, schapen, geiten en paarden.

5. Hoe kunnen we methaan beperken?

Emissies uit de veehouderij zijn een serieus probleem. Ondanks flinke verbeteringen de afgelopen decennia, moet er aan vermindering van de broeikasgassen nog veel gebeuren. De boer is een schakel in een landbouwvoedselsysteem, dat bestaat uit toeleverende bedrijven, ondersteunende diensten, verwerkers, supermarkten en ten slotte de consument. Samen vormen zij een keten van onderlinge afhankelijkheden. Iedere partij daarin moet worden aangesproken op zijn verantwoordelijkheid voor verduurzaming.

Onderzoek naar oplossingen

Het onderzoek van WUR geeft inzicht in slimme oplossingen om methaanemissies te verminderen, zonder dat dit veel geld hoeft te kosten. Kennis uit onderzoek wordt omgezet in praktisch uitvoerbare maatregelen waarmee de veehouder methaanuitstoot kan verminderen.

De oplossingen volgen vier sporen:

  1. Dier: onderzoekt verschillen in de emissies tussen dieren, voortkomend uit genetica (‘nature’) of diermanagement (‘nurture’)
  2. Voer: onderzoekt hoe voer en het totale rantsoen dat een dier eet de emissies van methaan en ammoniak beïnvloeden
  3. Stal: onderzoek hoe aanpassingen in de stal (techniek en management) kunnen voorkomen dat methaan en ammoniak ontstaan
  4. Mest: onderzoekt hoe oplossingen in mestopslag en -aanwending (techniek en management) kunnen voorkomen dat methaan en ammoniak ontstaan

Webinars over vermindering van methaan

- Unfortunately, your cookie settings do not allow videos to be displayed. - check your settings

- Unfortunately, your cookie settings do not allow videos to be displayed. - check your settings

- Unfortunately, your cookie settings do not allow videos to be displayed. - check your settings

- Unfortunately, your cookie settings do not allow videos to be displayed. - check your settings