Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Dossier

Hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Eind mei 2018 heeft de Europese Commissie (EC) de voorstellen gepresenteerd voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor de periode 2021-2027. Het doel is dat de lidstaten van de EU een strategisch plan opstellen voor zeven jaar, dat de basis vormt voor de inzet van verschillende vormen van steun aan de landbouw. Deze aanpak kennen we al voor het plattelandsbeleid van de EU (de huidige 2e pijler van het GLB), en wordt nu ook toegepast op het markt- en inkomensbeleid (de huidige 1e pijler van het GLB).

Met dit strategische plan wil de EC ook bewerkstelligen dat de verschillende steunmaatregelen uit de 1e en 2e pijler in samenhang worden ingezet om de doelstellingen van het GLB te bereiken. Die doelstellingen richten zich op duurzame ontwikkeling van de landbouwsector en het platteland, en op het verbeteren van de milieu- en klimaatprestaties van de landbouwsector.

Nadruk op klimaat- en milieudoelen in GLB

In grote lijnen veranderen de steunmaatregelen niet. Ook in de nieuwe periode van het GLB kunnen lidstaten inkomenssteun geven aan boeren, en ook bijvoorbeeld investeringssteun, steun voor risicomanagement en agrarisch natuurbeheer. Wel vervalt de verplichte vergroening die we nu kennen in de 1e pijler, een voorwaarde om in aanmerking te komen voor directe toeslagen. Deze vergroening wordt vervangen door een vrijwillig eco-schema voor boeren. Ook nieuw is de grotere nadruk in de voorstellen op het bereiken van klimaat- en milieudoelen, wat onder meer blijkt uit het feit dat lidstaten moeten aantonen hoe hun plan bijdraagt aan de klimaatdoelstelling van het GLB.

Wat betreft de sturing is de grote vrijheid die lidstaten lijken te krijgen in het opstellen en uitvoeren van het strategisch plan opmerkelijk. De EC toetst het plan, en stuurt in de uitvoering vooral op het behalen van de doelen en minder op het voldoen aan allerlei verplichtingen.

De komende maanden zal er binnen diverse Europese gremia uitvoerig worden gediscussieerd over de voorstellen van de EC. Een definitieve besluitvorming laat vermoedelijk wel een jaar of 2 op zich wachten.