Dossier

Plastic afval

Plastic: we gebruiken het voor van alles. En als we er klaar mee zijn, gooien we het weg. Een deel van het plastic afval belandt netjes in de recycling, maar een ander deel eindigt op een grote hoop - of erger nog, in het milieu. Plastic soep in zeeën en rivieren is een groot milieuprobleem. Wageningen University & Research meet de hoeveelheid plastics in oceanen en rivieren, traceert de herkomst en beoordeelt de impact op de natuur. Verder zijn we betrokken bij het ontwikkelen van alternatieve materialen en onderzoeken we hoe burgerinitiatieven kunnen bijdragen aan een schonere wereld.

Plastic soep-detectives

Je zou kunnen zeggen dat het Noordpoolgebied het afvoerputje is voor plastic uit Europa en Noord-Amerika. Deze voortdurende stroom plastics die het Noordpoolgebied binnenkomt, vormt niet alleen een bedreiging voor de wilde dieren, maar ook voor de plaatselijke gemeenschappen en de toeristen die ongewild aan dit afval worden blootgesteld. Dieren in alle maten, van zoöplankton tot ijsberen, kunnen worden getroffen doordat zij plastic binnenkrijgen of verstrikt raken in netten en touwen. Diezelfde voorwerpen vormen ook een veiligheidsrisico voor de scheepvaart in het gebied, omdat ze verstrikt kunnen raken in scheepsschroeven.

Het doel van het Arctic Marine Litter-project is de oorsprong, oorzaken en oplossingen van de plasticverontreiniging van het Noordpoolgebied te achterhalen.

Stormvogelonderzoek: graadmeter van plastic afval in zee

Noordse stormvogels zijn zeevogels, die hun leven doorbrengen op en om de Noordzee en Arctische wateren. Ze zien vaak kleine stukjes zwerfvuil aan voor voedsel en slikken ze in, terwijl dit hun maag dit afval niet kan verteren. Daarom zijn gevonden dode Noordse stormvogels een goede graadmeter om te bepalen hoeveel plastic er in zee voorkomt. 92% van alle Noordse stormvogels heeft stukjes plastic in de maag, gemiddeld 21 items met een gemiddelde van 0,26 gram (data: mei 2021).

Jan Andries van Franeker van Wageningen Marine Research is grondlegger van dit onderzoek. Het OSPAR-verdrag (het ‘Verdrag ter bescherming van het zeemilieu in de noordoost Atlantische Oceaan’) stipuleert dat ten hoogste 10% van de stormvogels meer dan 0.1 gram plastic in de maag mag hebben. De Europese Unie heeft het stormvogelonderzoek nu ook ingebed in de KaderRichtlijn Marien (KRM), en gebruikt de methodiek voor een vinger aan de pols in alle Europese wateren, ook bij andere diersoorten.

Hoewel de hoeveelheid gevonden plastics in stormvogelmagen langzaam afneemt, is de beoogde drempelwaarde nog lang niet in zicht. En ook met het bereiken van de drempelwaarde is de klus van een echt schoon zeemilieu nog lang niet geklaard.

Lees meer

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Rivierplastics

Plastic afval in rivieren leidt overal ter wereld tot problemen voor mensen en milieu. Met name macroplastics (alles groter dan 0.5 centimeter) veroorzaken veel schade. De voorwerpen dragen bij aan de plastic soep en dieren kunnen plastic aanzien voor voedsel of raken erin verstrikt. Daarnaast leiden ze tot economische schade, bijvoorbeeld door het verstoppen van rioolsystemen.

De laatste jaren is er volgens Tim van Emmerik, universitair docent bij de leerstoelgroep Hydrologie en Kwantitatief Waterbeheer, vooral gekeken naar plastic op zee. “Maar de vervuiling begint vaak ergens anders. Het is cruciaal dat we meer te weten komen over afval in rivieren, en daar hebben we heel veel data voor nodig.”

Lees meer

Plastic afval: scheiden en recyclen

Duurzame alternatieven voor plastic

Burgerinitiatieven voor een schonere wereld

In het project 'De rol van burgers in natuurbeheer' onderzoeken we op basis van wetenschappelijke theorieën over transities (Theory of Change) hoe je burgerbetrokkenheid bij het voorkomen van plastic soep in zeeën en oceanen kunt stimuleren. Helpen strandopruimacties bijvoorbeeld bij het vergroten van bewustzijn en het veranderen van beleid?

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Lees meer

Nieuws over plastic afval

Projecten over plastic afval


Publicaties