Beleid en Organisatie

Het thema Beleid en Organisatie richt zich op de problematiek van effectieve sturing van en in het onderwijs, zowel op macro, meso als microniveau.

Centrale vragen zijn:

  • Welke kenmerken van onderwijsbeleid en onderwijsorganisatie(s) hebben duidelijk invloed op onderwijsprocessen en welke niet. En kan iets gezegd worden van het nuttig effect van de invloed?
  • Welke institutionele context van scholen is van invloed op de organisatie van onderwijs en op onderwijsprocessen? Welke informatie is hierover vanuit onderzoek en praktijk.

Bij de bestudering van vraagstukken op het terrein van onderwijsbeleid- en organisatie dient rekening te worden gehouden met de meerlagige structuur van het onderwijs: het gaat om beleid en leiding op het niveau van de individuele docent, of liever docententeams, op het niveau van de school en het schoolbestuur, nationale overheid en in toenemende mate ook op het niveau van Europa.
Onderzoek kan zich richten op de wijze waarop onderwijsbeleid op verschillende niveaus tot stand is gekomen, de vooronderstellingen die aan onderwijsbeleid ten grondslag liggen, de impliciete en expliciete visie op goed bestuur en goed onderwijs, en de concrete effecten van beleidsmaatregelen. Daarnaast kan ook aandacht worden besteed aan andere mechanismen van sturing in het onderwijs, zoals marktwerking, functionele decentralisatie of retroactieve planning. Gezien de aard van beleid- en organisatievraagstukken staat dit thema open voor onderzoekers uit tal van (deel)disciplines: onderwijskunde, onderwijssociologie, bestuurskunde, bedrijfswetenschappen, onderwijseconomie, onderwijsrecht, maar ook de politieke wetenschappen, (onderwijs)geschiedenis en politieke filosofie.
Naast de algemene thematiek van ‘beleid en organisatie’ gaat speciale aandacht gaat uit naar de volgende actuele onderwerpen:

  • de rol van de docent (het docententeam) bij innovatie van en sturing in het onderwijs
  • opbrengstgericht werken en gebruik van data over leerprestaties voor onderwijsverbetering door leerkrachten en management
  • de invloed van standaardisering (via referentieniveaus en curriculumstandaarden) en accountability op onderwijsprocessen en onderwijsverbetering
  • de inzet van ‘comprehensive school reform’ om zwakke scholen te verbeteren
  • governance codes
  • aspecten van kwaliteitszorg op micro-, meso en macro-niveau
  • de voors en tegens van professionaliseringsbeleid gericht op bredere taken zoals de docent als ontwerper en onderzoeker