antibiotica antibioticaresistentie antibioticumresistentie

Gevoeligheidstest antibiotica

Wij adviseren om als nieuwe standaardmethode de Europese Disktest te gebruiken voor de gevoeligheidstesten voor antibiotica op veterinaire laboratoria; een en ander in overleg met de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) en het Veterinair Microbiologisch Diagnostisch Centrum (VMDC) van Universiteit Utrecht.

De instelling van een nieuwe standaardmethode is ingegeven door de vele vragen die ontstonden na aanpassing van verpakking en assortiment van de antibioticatabletten. De Europese Disk test wordt wereldwijd toegepast in humane diagnostiek en is in grote lijnen identiek aan door het Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) beschreven methode, die onder andere in de Verenigde Staten van Amerika gehanteerd wordt. De test werd ontwikkeld door EUCAST, een groep van vooral Europese experts die zich al jaren bezighoudt met standaardisatie van gevoeligheidstesten en de interpretatiecriteria. In de humane microbiologie in Europa worden de EUCAST criteria als de standaard beschouwd. Het invoeren van deze methode leidt tot een paar essentiële wijzigingen in de huidige methodiek waar rekening mee moet worden gehouden.

Achtergrond

Traditioneel werden in Nederland op veterinaire diagnostische laboratoria bacteriën op hun gevoeligheid voor antibiotica getest op Isosensitest (IST) agar platen met Rosco tabletten met een semi-confluent inoculum. Dit op basis van een advies uit de tachtiger jaren van de vorige eeuw van de destijdse werkgroep richtlijnen gevoeligheidsbepalingen (WRG, samengesteld uit leden van de Vereniging voor Infectieziekten en de Nederlandse Vereniging Medische Microbiologie). Semi-confluent wil zeggen dat de platen zo worden beënt dat de kolonies, na overnacht bebroeden in een stoof, net tegen elkaar aanliggen. Deze methode is de afgelopen jaren tijden de BO-labcursus van de GD uitgebreid besproken en ook uitgevoerd.

Sinds 2012 worden door Rosco de antibioticatabletten anders verpakt wat tot gevolg heeft dat nieuwe dispensers moeten worden aangeschaft. Er zijn ook bepaalde tabletten uit het assortiment verdwenen, tabletladingen gewijzigd en wat het meest belangrijk is, de tabel met interpretatiecriteria voor deze methodiek komt niet meer voor in hun via internet te downloaden manual. Dit heeft tot veel vragen geleid door zowel de grotere laboratoria als de GD en het VMDC, maar ook bij dierenartsenpraktijken die zelf gevoeligheidstesten uitvoeren. De achtergrond hiervan is, is dat de fabrikant de nieuwe tabletten zo gefabriceerd heeft dat de kritische disk-zones overeenkomen met die van paperdisks (zie hieronder), en daarmee de diskzone criteria van de EUCAST (European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing) leidend zijn. 

Kwaliteitscontrole van gevoeligheidstesten antibiotica in 2014

De resultaten rondzendoefeningen voor het testen op antibioticumgevoeligheid in 2014 door veterinaire laboratoria en dierartsenpraktijken zijn verbeterd ten opzichte van vorige rondzend-oefeningen. Dit is deels te danken aan de implementatie van adviezen van Wageningen Bioveterinary Research en de GD door de laboratoria en dierartsenpraktijken. In een artikel in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde (april 2015) beschrijft CVI (= de oude naam van Wageningen Bioveterinary Research) de resultaten van twee rondzendoefeningen in detail.

Contactpersonen bij Wageningen Bioveterinary Research: