Wat doet Wageningen Bioveterinary Research om zoönosen tegen te gaan?

Wageningen Bioveterinary Research is het nationale kenniscentrum op het gebied van diergezondheid. Het instituut diagnostiseert dierziekten, adviseert de overheid en het bedrijfsleven over bestrijding van dierziekten, en voert daarnaast toegepast wetenschappelijk onderzoek uit.

Voor de overheid is Wageningen Bioveterinary Research het nationale referentie-instituut op het gebied van besmettelijke aangifteplichtige dierziekten. Dit zijn alle ziekten van dieren waarop nationale en/of internationale regelgeving van toepassing is. Daarmee is Wageningen Bioveterinary Research verantwoordelijk voor de uitvoering van diagnostiek en advies bij verdenkingen van besmettelijke aangifteplichtige dierziekten. Hieronder valt een groot aantal zoönosen; zie onderstaande tabel. Wageningen Bioveterinary Research vormt samen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de belangrijkste schakel in de bestrijding van deze ziekten in Nederland.

Aangifteplichtige dierziekten die ook zoönosen zijn en in Nederland bestreden worden.
Virusziekten Bacteriële ziekten Prionziekten
Apenpokken (Monkeypox) Brucellose BSE
Hondsdolheid (Rabiës) Miltvuur (anthrax)
Paardenencephalomyelitis, o.a. West Nile koorts Papegaaienziekte (Psittacosis)
Pseudovogelpest (NCD) Q-koorts
Rift-Valley koorts Tuberculose
Vogelpest (Aviaire Influenza)



Naast de prominente rol die Wageningen Bioveterinary Research heeft bij deze aangifteplichtige dierziekten verricht Wageningen Bioveterinary Research onderzoek naar tal van andere zoönosen. Zo fungeert het instituut als nationaal diagnostisch en expertise-centrum voor botulisme, tularemie en brucellose, ook voor de mens.

In het kader van bioterrorisme vormt het instituut een onderdeel van het Landelijk Laboratorium Netwerk Terreuraanslagen (LLN-ta) met anthrax, botulisme en brucellose als specifieke expertisevelden.


Onderzoek naar voedselpathogenen, zoals Salmonella en Campylobacter vormt ook een belangrijk aandachtsveld, waarbij aandacht wordt besteed aan de gehele keten van boerderij tot het uiteindelijke product.

De positie van Wageningen Bioveterinary Research als nationaal referentie- en kennisinstituut, de nauwe contacten met de praktijk en met het netwerk van andere nationale en internationale kennisinstellingen maken dat het instituut bij uitstek in staat is om zoönosen bij dieren vroegtijdig vast te stellen, belangrijke trends in het voorkomen van zoönosen te signaleren, de overheid hierover te adviseren, en om wetenschappelijk onderzoek te verrichten gericht op het snel detecteren en tegengaan van zoönosen.

Kortom, Wageningen Bioveterinary Research:

  • Diagnostiseert zoönosen
  • Adviseert over preventie en bestrijding van zoönosen, en
  • Verricht wetenschappelijk onderzoek om de diagnostiek, preventie en bestrijding van zoönosen te verbeteren.

Meer informatie over elke zoönose apart is te vinden elders op de Wageningen Bioveterinary Research-website en bijvoorbeeld op de websites van het RIVM of het CDC.
Specifieke voorbeelden van Wageningen Bioveterinary Research activeiten op het terrein van zoönosen worden gegeven op de volgende subpagina.