Agrofoodketens worden verbeterd met blockchaintechnologie

Nieuws

Agrofoodketens worden verbeterd met blockchaintechnologie

Gepubliceerd op
1 november 2017

Blockchaintechnologie (BCT) is een verzameling van bestaande technologieën, zoals cryptografie en database- en netwerkbeheer voor het uitwisselen van data. Het idee is dat je van een centraal databasenetwerk zonder tussenpersonen naar een transparant decentraal netwerk gaat. Lan Gé, Senior Scientist Innovatie, Risico- en Informatiemanagement bij Wageningen Economic Research, ziet ook voor agrofoodketens de voordelen van BCT. Samen met TNO is zij daarom een pilotproject gestart naar de toepassing van BCT in agrofoodketens.

De bekendste toepassing van de technologie is het Bitcoin-systeem voor betalingen. Volgens Lan Gé kun je BCT gebruiken bij alle vormen van transacties tussen mensen. Denk aan de registratie van woningtransacties zonder notarissen. Het werken zonder de zogenoemde ‘trusted third party’ maakt zo’n systeem mogelijk efficiënter en minder kwetsbaar. In plaats van intermediairs maak je gebruik van onder andere algoritmes en cryptografie. BCT kan bijvoorbeeld worden toegepast in certificeringsprocessen van voedselproducten en tracking in logistieke processen.

Doordat er een zogenoemde ‘single shared layer of truth’ wordt gecreëerd, wordt de integriteit van informatie gewaarborgd. Elke speler in de voedselketen, waaronder producenten, leveranciers, verwerkers, distributeurs, detailhandelaren, regelgevers en consumenten, heeft toegang tot informatie over de oorsprong en kwaliteit van het product. Het blockchainnetwerk kan er dan bijvoorbeeld ook voor zorgen dat de bron van eventuele besmette producten sneller getraceerd kan worden.

Toepassing van blockchain

Lan Gé heeft een brede data- en softwarekennis en weet van verschillende technologieën wat de voordelen en eventuele nadelen zijn. Wageningen Economic Research adviseert klanten over de toepassingen van blockchain en helpt hen de technologie beter te begrijpen. "Omdat we een kennisinstelling zijn, zijn we goed op de hoogte van de ontwikkelingen."

"We kunnen onze ervaring en expertise delen met bijvoorbeeld overheden," stel Gé. "We helpen hen met hun processen, beleid en interacties met het bedrijfsleven. Al die verschillende ketenprocessen en samenwerkingsverbanden maken momenteel gebruik van een tussenpersoon, een intermediair. Dit soort processen kun je met behulp van BCT transparanter maken en minder kwetsbaar.’

Van overeenkomsten naar code

BCT maakt het naleven van afspraken en overeenkomsten eenvoudiger en betrouwbaarder door deze te vertalen naar computercode en algoritmes. Als er consensus is van verschillende partijen over de toegepaste algoritmes ontstaat er een standaard. "Het gaat erom dat mensen het met elkaar eens zijn over wanneer er een stukje informatie aan een informatieketen toegevoegd mag worden en die informatie daarna niet meer veranderd kan worden."

"De code van een algoritme is open of gedeeld binnen het consortium, dus iedereen kan meelezen. Het is vergelijkbaar met informatie op Wikipedia." Momenteel zijn het regels die door mensen nageleefd worden, maar op den duur zijn dat computercodes.

Unieke positie

Toen de technologie op haar pad kwam, vond Lan Gé meteen dat er potentie in zat en dat Wageningen Economic Research er iets mee moest doen. "Ik zeg niet dat dit dé oplossing is, maar wel dat deze technologie veel problemen rondom de integriteit van informatie kan helpen oplossen. Tegelijkertijd zie ik dat er veel onzekerheden zijn en dat enerzijds mensen de technologie promoten als de oplossing terwijl anderzijds mensen geen idee hebben wat het eigenlijk is."

BCT heeft technische en organisatorische componenten en dat maakt de positie van Wageningen Economic Research uniek. Het instituut kan op beide vlakken adviseren.

Versleutelde data

Open source wil niet zeggen dat alle data zichtbaar zijn, maar dat de protocollen en software openbaar zijn. "Ik geef je niet zomaar data, maar een code die alleen voor jou bedoeld is waarmee alles versleuteld is en dan ben ik gerustgesteld omdat alleen jij die informatie kunt openen."

De technologie wordt ook gebruikt bij het traceren van producten. "Elk stukje informatie wordt dan 'time-stamped' zodat je de hele geschiedenis van een product in seconden kunt volgen door de keten heen, ook wel 'provenance' genoemd. Momenteel gaat provenance vooral over de totstandkoming van een certificaat voor een product, over hoe de informatie van a naar b, c enzovoort is gegaan."

"Als BCT hiervoor wordt gebruikt, heb je niet meer te maken met papierwerk en tussenpersonen maar heb je een volledig digitale keten naast de fysieke keten."

Samen werken aan toepassingen

Binnen agrofood heeft Wageningen Economic Research samen met TNO en diverse innovatieve bedrijven een pilot opgezet op dit terrein. "TNO had als een van de eerste organisaties de technologie in huis, maar inmiddels zijn er veel startups die binnen hun eigen netwerken iets met BCT willen en kunnen doen. Die zie ik niet als concurrenten maar als partners." De samenwerking heeft inmiddels geleid tot een eerste proof of concept voor Agrofood.