Geitenstal

Vooruit met de Geit

De geitenhouderij bereidt zich voor op de toekomst. In een zoektocht met geitenhouders, erfbetreders, LTO Vakgroep Geitenhouderij, marktpartijen, dierenbelangenorganisaties en partijen uit de humane gezondheidszorg is er een nieuwe koers uitgezet. Een koers waarin ruimte is voor economie, dierenwelzijn, nieuwe markt- en productontwikkeling. Een sector, die bovendien gewaardeerd wordt door de samenleving en veilig is voor haar omgeving. Kortom, Vooruit met de Geit!

Een zorgvuldige veehouderij, daar moet het naar toe. Niet meer groot-groter-grootst, maar goed-beter-best. Wageningen University & Research heeft de Nederlandse geitenhouderij onderzocht en in samenwerking met de sector en ketenpartijen zeven uitdagingen voor de toekomst van de geitenhouderij vastgesteld, deze zijn nauw verbonden met de toekomstvisie voor de geitenhouderij van LTO. De resultaten van deze zoektocht zijn gebundeld in de brochure 'Vooruit met de Geit- Bouwstenen voor een sector met ambitie.

Zeven uitdagingen voor de toekomst van de geitenhouderij

De zorgvuldige geitenhouderij

…wordt gewaardeerd door de samenleving: de geitenhouderij heeft op diverse manieren toegevoegde waarde voor de samenleving, de bedrijven passen in hun omgeving en de productieketen is transparant.

…levert lekkere, veilige, gezonde en gewaardeerde producten met een eigen verhaal: de geitenhouderij produceert niet langer voor een anonieme bulkmarkt, maar vermarkt onderscheidende producten in ketenverband aan een markt die hier om vraagt en die bereid is voor deze meerwaarde te betalen.

…is economisch levensvatbaar: geitenhouders verdienen een stabiel en eerlijk inkomen en er is een eerlijke verdeling van inkomsten in de keten.

...is veilig voor haar omgeving: de geitenhouderij doet er alles aan om risico’s voor de volksgezondheid weg te nemen en mogelijke gevaren zo snel mogelijk te constateren en aan te pakken.

…produceert geitenlamsvlees op een duurzame en rendabele wijze voor een markt die daarom vraagt: lammeren zijn niet langer een restproduct, maar een waardevol bijproduct van de geitenhouderij die een constante afzet vindt in de markt in Noordwest-Europa.

…heeft een minimale milieu impact: de inrichting en het management van het houderijsysteem zijn erop gericht de milieu-impact zo klein mogelijk te houden, zowel lokaal als mondiaal.

…stelt het dier centraal en waarborgt een goed dierenwelzijn: de behoeften van de geit vormen de basis voor de houderij. Zo staat een goed dierenwelzijn in de geitenhouderij buiten kijf. De geit kan zijn natuurlijke gedrag uitoefenen, is weerbaarder en ondervindt geen stress of pijn.

Geen praatgroepen, maar met elkaar aan de slag

In Vooruit met de Geit zijn ondernemers en hun adviseurs uitgedaagd om zelf op zoek te gaan naar concrete oplossingen voor de uitdagingen. Hier werd gewerkt volgens het principe van Het Nieuwe Veehouden. De plannen zijn voortdurend getoetst en bijgesteld, bijvoorbeeld door een consumentenpanel, ketenpartijen, experts en ‘mogelijkmakers’. Het resultaat is een reeks individuele ondernemersplannen. Met deze plannen gaan de ondernemers nu zelf stappen zetten op weg naar een duurzame geitenhouderij. Vanuit het project worden ze daarbij ondersteund. 


Ik heb verschillende ideeën waar ik wat mee wil doen: klimmen, bomen planten, mestscheiding, werken met verschillende bodems. Ik heb daar anderen bij nodig die met mij om de tafel willen gaan zitten om dit verder uit te werken. Ik wil geen praatgroepen, maar concreet met elkaar aan de slag.
Deelnemende geitenhouder
Werktekening De geitenkringloop
Werktekening De geitenkringloop

Concreet perspectief voor de sector

Naast deze individuele ondernemersplannen werkt het project aan een concreet perspectief voor de sector als geheel. Beloftevolle ideeën uit de ontwerpsessies worden verder uitgewerkt tot oplossingsrichtingen met verdienkracht.

Een voorbeeld: klimvoorzieningen. Geiten zijn echte klimmers. Van oorsprong leven ze in een heuvel- en bergachtig landschap met een steile, harde ondergrond. Zonder moeite klauteren de dieren langs vrijwel verticale rotsen omhoog of klimmen ze bomen in. Ze willen ook graag rusten op een hoger niveau, want dat beschermt ze tegen roofdieren. Met name jonge dieren hebben veel plezier in klimmen.  

Klimmen houdt de geiten fit, het prikkelt de nieuwsgierigheid en wil om te verkennen en het stimuleert klauwslijtage waardoor de dieren minder vaak bekapt hoeven te worden (minder stress voor de geit, minder arbeid en kosten voor de geitenhouder). Bij voldoende klimvoorzieningen kunnen ranglagere dieren uitwijken of zich terugtrekken, dat zorgt voor minder onrust. Ook ontstaat de mogelijkheid om de dieren op meerdere niveaus in de stal te houden, waardoor het leefoppervlak  voor de geit groter wordt.

Het klimgedrag is aantrekkelijk om te zien en bij uitstek geschikt om te communiceren naar de maatschappij en de consument toe . Het zorgt voor een goed imago van de geitenhouderij en voor verhoogde waardering van en verbinding met de naaste omgeving.

Geitenhouders zien de pluspunten van klimmen, maar zijn er nog niet in geslaagd om dit naar tevredenheid in te zetten in de commercieel geitenhouderij. Diverse bezwaren als extra kosten, meer arbeid en problemen met het praktisch inpassen in de bedrijfsvoering staan nog in de weg.

Hoe zorg je er nou voor dat je de klimvoorzieningen zo ontwerpt dat het goed is voor de geit, dat het goed werkbaar is voor de boer en dat het tot meerwaarde leidt in de keten? Hoe kunnen bezwaren weggenomen worden en wie moet er wat doen om dit mogelijk te maken? Dit soort vragen staan de komende tijd centraal.

Geiten beklimmen arganboom in Marokko
Geiten beklimmen arganboom in Marokko

2013

2012

2011