Cabomba

Regelgeving invasieve exoten

De regelgeving rond invasieve exoten is vastgelegd in de Europese verordening 'Invasieve Uitheemse soorten' (1143/2014). De verordening stelt regels met betrekking tot preventie en beheer van invasieve exoten, het kan daarbij gaan om dieren, planten, schimmels of micro-organismen. Op grond van de verordening is de Europese Unielijst aangenomen met daarop 49 ‘invasieve exoten van EU-belang’. Voor deze soorten geldt een import-, handels- en bezitsverbod. De Unielijst is een dynamische lijst. Op basis van risicobeoordeling kunnen soorten aan de lijst worden toegevoegd, of er weer afgehaald worden.

Wat is het probleem?

Wanneer dieren- of plantensoorten per ongeluk of opzettelijk in een gebied terecht komen waar zij normaal niet voorkomen kunnen deze invasief worden. Dat kan negatieve gevolgen hebben, zoals:

  • verlies aan biodiversiteit, met soms het verdwijnen van inheemse soorten als gevolg;
  • introductie van nieuwe ziekten bij mensen;
  • economische schade, bijvoorbeeld door oogstderving en schade aan de infrastructuur.

De verwachting is dat deze problemen alsmaar groter worden. Door de toenemende internationale handel, transport en het toerisme komen er steeds nieuwe uitheemse soorten (exoten) naar Europa. De klimaatverandering maakt de situatie nog ernstiger.

EU Verordening

Per 1 januari 2015 is de Europese verordening  1143/2014 van kracht die gaat over preventie en beheer van invasieve exoten. Het kan hierbij gaan om dieren, planten, schimmels of micro-organismen. In de verordening zijn regels vastgesteld om de negatieve gevolgen van zowel de opzettelijke als onopzettelijke introductie en verspreiding van exoten te voorkomen of  te beperken. Gelijke regels in de hele EU zijn belangrijk omdat:

  • exoten zich niets aantrekken van nationale grenzen;
  • de huidige maatregelen te gefragmenteerd zijn en niet effectief – het heeft weinig zin dat een land een bepaalde soort bestrijdt als het buurland niets doet ('dweilen met de kraan open')

EU Verordeningen zijn rechtstreeks van toepassing in alle EU lidstaten en hebben dezelfde kracht als het nationale recht. Eind februari 2018 moeten de lidstaten beheersplannen klaar hebben om de soorten uit de natuur te verwijderen en verdere verspreiding te voorkomen.

Unie-lijst invasieve exoten

In december 2015 is een lijst goedgekeurd met 37 invasieve uitheemse soorten van Europees belang. In juni 2017 zijn er nog eens 12 soorten aan de lijst toegevoegd. Voor deze soorten gelden strenge regels:

  • Een verbod op de invoer, de verkoop, de teelt, het gebruik, het uitzetten enz. van de schadelijkste exoten. Er is een overgangsregeling voor commerciele en niet-commerciele houders van exoten;
  • De EU-landen moeten via grenscontroles dit verbod handhaven en een bewakingssysteem invoeren om verboden soorten op te sporen. Zij moeten ook proberen te voorkomen dat exoten onopzettelijk Europa worden binnengebracht;
  • Wanneer een EU-land een verboden soort opmerkt, moet het onmiddellijk maatregelen nemen om de verspreiding ervan tegen te gaan. De hele bevolking moet helpen om de aanwezigheid van deze soorten te melden;
  • De EU-landen moeten maatregelen nemen om verboden soorten die al wijd verspreid zijn, of dat worden, onder controle te houden.

Gebruik bestrijdingsmiddelen

Per 1 november 2017 geldt een verbod op professioneel gebruik van bestrijdingsmiddelen buiten de landbouw (alle verharde en niet-verharde terreinen). Een aantal planten en insecten mogen nog gericht worden bestreden met behulp van een bestrijdingsmiddel wanneer dit noodzakelijk is voor de bescherming van de gezondheid van mens, dier of milieu. Het gaat om de volgende soorten:

  1. Duizendknoop*:
    Japanse duizendknoop (Fallopia japonica), Sachalinse duizendknoop
    (Fallopia sachalinensis), bastaard duizendknoop (Fallopia x bohemica), Afghaanse duizendknoop (Persicaria wallichii) en kruisingen;
  2. Ambrosia (Ambrosia species);
  3. Eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea);
  4. Bastaardsatijnrups (Euproctis chrysorrhoea);
  5. Buxusmot (Cydalima perspectalis);
  6. Fluweelboom/azijnboom (Rhus species);
  7. Hemelboom (Ailanthus altissima);
  8. Pontische rododendron (Rhododendron x superponticum);
  9. Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina);
  10. Eik (Quercus species) met uitzondering van Quercus robur en Quercus petraea;
  11. Esdoorn (Acer species) met uitzondering van Acer campestre;
  12. Witte abeel (Populus alba);
  13. Grauwe abeel (Populus x canescens);
  14. Zuurbes (Berberis species), niet zijnde Berberis vulgaris;
  15. Robinia (Robinia pseudoacacia);
  16. Rimpelroos (Rosa rugosa);
  17. Dwergmispel (Cotoneaster species) met uitzondering van Cotoneaster integerrimus;
  18. Knolcyperus (Cyperus esculentus), en
  19. Trosbosbes (Vaccinium corymbosum en hybriden).

*Met ingang van 9 maart 2018 is het gebruik van Roundup Evolution uitgebreid met de toepassing voor professioneel gebruik in openbaar groen en particuliere tuinen tegen holle stengel onkruiden d.m.v. pleksgewijze injectie in de stengel (Bron: Ctgb).