Verslag Symposium Bijengezondheid 2017

Verslag Symposium Bijengezondheid 2017

Het zesde symposium van Bijen@wur, gehouden op 25 maart 2016 in het congrescentrum Hof van Wageningen, trok ongeveer 150 belangstellenden. Dit symposium is onderdeel van het Nationaal programma ‘honing’, gesubsidieerd door de EU en het ministerie van EZ.

Het thema was: Bijengezondheid: door bijen en imkers samen.

Bijenhouders hebben behoefte aan vitale en weerbare bijen. Aan de ene kant is het goed om de huidige status van de bijenvolken te monitoren (surveillance), maar misschien is de tijd wel daar om ook te gaan nadenken over hoe bijen zelf kunnen bijdragen aan hun eigen weerbaarheid en vitaliteit.

Natuurlijke selectie als oplossing voor optimale bijengezondheid

En wie beter dan de bijen zelf die aan kunnen geven hoe ze dit het beste kunnen doen? Prof. Peter Neumann uit Zwitserland brak een lans voor natuurlijke selectie in honingbijenvolken. Natuurlijke selectie is verantwoordelijk voor de aanpassing van een soort aan veranderingen in hun omgeving, bijvoorbeeld om een tegenaanval in te zetten tegen de invasie van een parasiet. Die aanpassing is nodig om de fitness van een honingbijenvolk zo hoog mogelijk te houden, waarbij fitness wordt bepaald door de mate van overleving en voortplanting van een volk. Naar mening van Prof. Neumann kan de bijenhouder een aantal dingen doen om de fitness van zijn/haar bijenvolken te optimaliseren. Bijvoorbeeld, teel lokale bijen - met standbevruchting- en laat het volk zelf de koningin uitkiezen. Verwijder de darrenraat niet, want darren zijn essentieel voor goede bevruchting van de koninginnen. Selecteer niet op lage zwermneiging en werk niet met monstervolken, maar splits ze op tijd op. Laat de propolis in het volk als bescherming. Zorg voor goed voedsel. Meer lezen kan in het onderstaande artikel dat over dit onderwerp verscheen.

Natuurlijke selectie als oplossing voor varroa

Bijen@wur werkt sinds 2007 aan het samenspel tussen omgeving en erfelijke aanleg in het kader van natuurlijke selectie van varroa-resistente bijen. Dit werd gepresenteerd door Tjeerd Blacquière. Het ziet er naar uit dat de geselecteerde bijenvolken inmiddels veel beter met varroa om kunnen gaan dan de groep waarmee we destijds startten, en we weten inmiddels ook iets over welk mechanisme daarvoor door de bijen gebruikt wordt. Beide lijnen vertonen bijvoorbeeld geen hygienisch gedrag of grooming, maar een van de twee lijnen wel varroa-uitruimgedrag (VSH) en beide gebruiken onderdrukking van de mijtreproductie.

Monitoring vitaliteit bijenvolken in NL

Wat is op dit moment de status van de bijenvolken in NL? Dit werd gepresenteerd door Sjef van der Steen. In 2015-2016 was de wintersterfte 6.5%, waarbij er een correlatie was tussen een hogere wintersterfte en de aanwezigheid van het verkreukelde vleugeltjes virus en de zwaarte van de varroa infectie. Ook een meer divers landschap correleerde met een hogere wintersterfte, maar de interpretatie daarvan vraagt nog meer onderzoek. Wintersterfte correleerde niet met Nosema, ABPV, of bestrijdingsmiddelen in honing. Voor 2017 zullen opnieuw bijenhouders benaderd worden om mee te doen aan het vervolg van deze studie. Vergeet u aub niet te reageren op uw uitnodiging mocht u die ontvangen.

Varroa resistentie als duurzame oplossing voor het varroa probleem in NL

Coby van Dooremalen presenteerde een betoog om als bijenhouders eens na te gaan denken over varroa resistentie als duurzame oplossing voor het varroa probleem in Nederland. Correcte en effectieve varroa bestrijding is essentieel om de varroa-crisis onder controle te krijgen. Op dit moment heeft echter meer dan 50% van de bijenhouders deze varroabestrijding in de vingers (en alle andere stressoren die mogelijk van invloed kunnen zijn). Zij hebben namelijk geen wintersterfte van hun volken. Is dit misschien het moment voor die bijenhouders om over varroa resistentie na te gaan denken? Er zijn een aantal initiatieven (pioniers) in NL die zich elk op hun eigen manier bezighouden met natuurlijke of gerichte selectie van varroa resistentie. Bijenhouders die zover zijn, kunnen zich aansluiten bij één van deze initiatieven die wat betreft werkwijze het best bij hen past. ( Het advies voor beginnende bijenhouders of bijenhouders met wintersterfte blijft: streef eerst naar die 0% sterfte, via goede bestrijding).