Brochure effectieve bestrijding van varroa

De varroa mijtziekte (Varroa destructor) is de belangrijkste bedreiging van de Europese honingbij. Wintersterfte van honingbijen is in de meeste gevallen toe te schrijven aan deze ziekte.
Deze brochure biedt informatie over de biologie van varroa, de effecten van varroa op honingbijen en de bestrijding van varroa.

De brochure kunt u hieronder downloaden, maar de informatie staat ook integraal op deze site.

Leeswijzer

Deze brochure bestaat uit twee delen. In het eerste deel vindt u informatie over varroa en de relatie met onze honingbijen. In het tweede deel wordt de bestrijding van varroa behandeld.

In deze brochure worden verschillende benamingen gebruikt voor varroa. Het kan gaan over Varroa destructor, de varroamijt, varroa, enz.

Varroa

Kent varroa nog geheimen? Een legitieme vraag nu we al zo’n dertig jaar lang met de mijt moeten imkeren. Het ligt voor de hand te suggereren dat we het nu wel weten. Helaas blijven we voor verrassingen staan.

In grote delen van de wereld wordt bericht over massale bijensterfte en ook de Nederlandse bijenhouder wordt hierdoor getroffen. Men kent de verhalen en deelt de ervaring. De rol van varroa en de bestrijding ervan wordt nog al eens onderschat als het gaat om bijensterfte. In zo’n 60 -70% van de sterftegevallen die bijen@wur onderzocht gedurende de afgelopen winter, speelde varroa een rol. De belasting van winterbijen met varroamijten was in deze gevallen te hoog om de winter te overleven. Het mag dus duidelijk zijn dat de bestrijding van varroa moet verbeteren om de kans op wintersterfte te verkleinen.Een belangrijke vraag is dan: wat gaat er nu eigenlijk fout? En nog belangrijker: wat kunnen we er aan doen?

Het antwoord op de eerste vraag is complex. Er zijn meerdere antwoorden mogelijk en van geval tot geval verschilt welke antwoorden van toepassing zijn.De relatie tussen honingbijen en varroa is veranderd. Varroa is met verschillende ziektes verbonden, een verstrengeling die het onze bijen niet makkelijker maakt.

Een cruciaal punt in de bestrijding van varroa is de timing. Er wordt te laat of op het verkeerde moment behandeld. Zoals ook in deze brochure beschreven staat, is het noodzakelijk varroa te bestrijden, voordat de winterbijen worden gevormd.

Een ander belangrijk knelpunt is het gebruik van de verkeerde middelen. Waar een weloverwogen zorg voor de gezondheid van het bijenvolk voorop zou moeten staan, wordt door bijenhouders veel geëxperimenteerd. Wie van z’n bijen houdt, experimenteert niet.We constateren dat er een overvloed aan informatie op de bijenhouder afkomt. Dit komt voort uit de persoonlijke ideeën die elke bijenhouder heeft en met zijn of haar collega’s deelt. De één berookt met een blaasbalgberoker en een ander met een pijp of sigaar. De één houdt van Buckfastbijen en de ander zweert bij de Zwarte bij. En allemaal hebben ze gelijk. Waar deze variatie aan ideeën wenselijk is bij het bijenhouden, zo funest is het voor een adequate bestrijding van varroa. In de bestrijding van varroa is geen ruimte voor vrije interpretatie. En dat brengt ons bij de vraag wat we er aan kunnen doen. In deze brochure staat een beperkt aantal methoden beschreven die een antwoord geven op deze vraag.

Er is geprobeerd de belangrijkste informatie over varroa bij elkaar te brengen. In het eerste deel van de brochure wordt stilgestaan bij de natuurlijke historie van varroa en de relatie met onze honingbij. Er wordt uitgelegd wat de effecten van varroa op honingbijen zijn en waarom een bijenvolk eraan kan doodgaan.

In het tweede deel wordt de bestrijding van varroa behandeld. De werking van bestrijdingsmiddelen en -methoden wordt uitgelegd. In een puntsgewijs overzicht wordt een select aantal bestrijdingsmethoden uitgelegd, die de kans op sterfte als gevolg van varroa en secundaire infecties verkleinen.Alle methoden die hier zijn beschreven zijn wetenschappelijk onderzocht op effectiviteit tegen varroa en op de effecten op het bijenvolk zelf. Hiernaast zijn ook zaken als residuen in de honing en het gevaar voor de imker zelf onderzocht en beschreven.

Wij wensen u, bijenhouders, een succesvolle bestrijding toe.