Xylella fastidiosa

Xylella fastidiosa

Wageningen University & Research beschikt over veel kennis over plantpathogene bacterieziekten. Deze kennis zetten wij ook in voor de detectie en herkenning van Xylella fastidiosa, en later mogelijk ook beheersing.

Wat is Xylella fastidiosa?

De bacterie Xylella fastidiosa is een quarantaine-organisme dat tot voor kort niet in Europa voorkwam (EPPO A1 lijst). Echter, in 2013 werd deze ziekteverwekker aangetroffen in olijfbomen in Italië. De gevolgen van deze besmettingen zijn groot niet alleen doordat geïnfecteerde olijfbomen afsterven, maar ook als gevolg van alle maatregelen die genomen worden om verdere verspreiding te voorkomen.

De bacterie zit in het vaatsysteem van de plant en wordt overgedragen door verschillende groepen xyleemsap-zuigende insecten. Xylella is ook aangetoond in vanuit Costa Rica en Honduras geïmporteerde koffieplanten die als sierplanten worden gebruikt. De bacterie heeft verschillende ondersoorten die ziekten veroorzaken in onder andere druiven, citrus en veel sierplanten zoals oleander.

Sinds 19 mei 2015 is een EU-noodmaatregel van kracht voor deze bacterieziekte. De maatregel heeft gevolgen voor de import en handel binnen de Europese Unie van 27 geslachten en 160 soorten planten.

Lees meer over Xylella fastidiosa in 10 vragen over Xylella.

Bestrijding van Xylella fastidiosa

Bij de bestrijding van Xylella fastidiosa zijn detectie en diagnostiek belangrijke instrumenten voor een tijdige en juiste herkenning van de bacterie. Aanwezigheid van dit quarantaine-organisme heeft immers grote gevolgen voor telers, importeurs en handelaars van plantmateriaal.

Xylella-symptomen in koffieplanten. (Foto: Prof Dr Ricardo Magelas, UFLA, Lavras, Brazil)
Xylella-symptomen in koffieplanten. (Foto: Prof Dr Ricardo Magelas, UFLA, Lavras, Brazil)

Er zijn geen chemische gewasbeschermingsmiddelen beschikbaar tegen deze bacterieziekte. Biologische bestrijding van Xylella of de drager (vector) van de bacterie biedt wellicht mogelijkheden. Onderzoek daarnaar sluit aan bij lopende projecten van Wageningen UR naar de biologische bestrijding van appelschurft, echte meeldauw en verscheidene andere schimmel- en bacterieziekten en plaaginsecten. Daarnaast is op langere termijn het zoeken of ontwikkelen van resistente rassen van waardplanten een oplossingsrichting waarmee Wageningen UR veel ervaring heeft.

Ook kennis over de overleving en verspreiding van de bacterie en naar de interactie tussen bacterie, waardplant en vector kunnen bijdragen aan de bestrijding van Xylella fastidiosa.

Verdere activiteiten met oog op Xylella

Wageningen Univeristy & Research, VGB, NVWA en Naktuinbouw hebben gezamenlijk een Topsector-idee ingediend voor Xylella fastidiosa. Dit voorstel is gericht op het genetisch karakteriseren van de bacterie en het verbeteren van het groeimedium om de traag-groeiende bacterie te kunnen isoleren.

In 2015 verzamelt Wageningen University & Research in dat kader alvast Xylella-isolaten waarmee in 2016 onderzoek kan worden uitgevoerd zodat de NVWA track and trace-activiteiten kan uitvoeren met het oog op de herkomst van deze ziekteverwekker.