Genetisch gemodificeerde banaan niet vatbaar voor gevreesde Panamaziekte

Persbericht

Genetisch gemodificeerde banaan niet vatbaar voor gevreesde Panamaziekte

Gepubliceerd op
16 november 2017

Australische onderzoekers hebben, ondersteund door onderzoekers van Wageningen University & Research, via genetische modificatie Cavendish bananen ontwikkeld die resistent zijn tegen de gevreesde Panamaziekte. Panamaziekte wordt veroorzaakt door een Fusarium schimmel. Eén van de Fusarium schimmelstammen, bekend als Tropical Race 4 (TR4) infecteert veel lokale bananenvariëteiten, maar ook de Cavendish banaan die goed is voor 85% van de wereldhandel.

De resultaten van het onderzoek zijn net gepubliceerd: "Transgenic Cavendish bananas with resistance to Fusarium wilt tropical race 4" - Nature Communications (2017).

Resistentie-gen uit wilde bananen

De onderzoekers gebruikten een resistentie-gen dat ze gevonden hadden in een wilde bananensoort. De proef met genetische gemodificeerd bananenplanten werd uitgevoerd in een gebied in het noorden van Australië met besmette grond. Eén lijn bleef TR4 vrij gedurende de drie jaar durende proef.

De andere drie lijnen vertoonden een sterke resistentie. Het resistentie-gen uit een wilde bananensoort heet het zogenaamde RGA2-gen. Na het overzetten van dit gen in de Cavendish banaan bleken de planten waarin het gen het meest actief is, zich het best te kunnen verdedigen tegen de gevreesde schimmel.

De resistente RGA2-3 Cavendish bananenplant in het lab.
De resistente RGA2-3 Cavendish bananenplant in het lab.

Absolute doorbraak

Gert Kema, hoogleraar tropische fytopathologie van Wageningen University & Research, leidt het Nederlandse onderzoekteam dat een trekkersrol heeft in het wereldwijde onderzoek naar ziektes in banaan. Kema is blij dat de aanpak met genetische modificatie geleid heeft tot bananenplanten die stand houden op velden die besmet zijn met TR4. “Dit is een absolute doorbraak waar we heel blij mee zijn. Maar het is slechts het begin. De volgende stap is om te zorgen voor meer variatie in de bananenproductie.”

Banaan onmisbaar voor armen

De Cavendish banaan domineert de bananensector. Alle moderne bananen zijn klonen van elkaar, er is nauwelijks variatie. En dat maakt de sector zeer kwetsbaar. Door de wereldwijde monocultuur van Cavendish bananen kan de schimmel zich makkelijk verspreiden. De schimmel infecteert de wortels, tast het vaatsysteem aan en doodt uiteindelijk de plant. Is een perceel er eenmaal mee besmet, dan is verdere teelt van bananen onmogelijk. Miljoenen boeren zijn afhankelijk van een goede oogst. Die wordt steeds meer bedreigd door de TR4-schimmelstam.

De TR4-resistente RGA2-3 Cavendish bananenplant in het veld.
De TR4-resistente RGA2-3 Cavendish bananenplant in het veld.

Opvallend: gen is van nature aanwezig

Opvallend detail is dat het RGA2-gen van nature ook al in de Cavendish banaan aanwezig is. Het gen is daar echter niet actief genoeg om de plant bescherming te bieden.

Toekomst

De Australisch coördinator, professor James Dale van de Queensland University of Technology is ook enthousiast over de uitkomsten van het onderzoek en ziet mogelijkheden voor de toekomst. Dale: “We gaan nu onderzoeken of onze lijnen zich qua andere eigenschappen, zoals opbrengst en smaak, inderdaad net zo goed zijn als de originele Cavendish banaan.” Gert Kema, hoogleraar tropische fytopathologie van Wageningen University & Research: “Dit is een enorme sprong voorwaarts. Dit is het eerste gen dat is geïdentificeerd maar er is nog veel meer nodig.”

Het onderzoek is uitgevoerd door Queensland University of Technology
in samenwerking met Wageningen University & Research en is gepubliceerd in Nature Communications op 14 november 2017.