Makreel

Biologie

Makrelen (Scomber scombrus) zijn bijzonder snelle zwemmers die in grote scholen voorkomen zowel het oostelijke als westelijk deel van de Atlantische oceaan en aangrenzende wateren. In de noordoost-Atlantische wateren worden drie subpopulaties onderscheiden: de zuidelijke, westelijke en Noordzee makreel. De Noordzee makreel was voor de zestiger jaren nog zeer talrijk maar is daarna vrijwel verdwenen. De westelijke subpopulatie is momenteel verreweg het grootst. Deze subpopulatie paait in het voorjaar ten zuiden en westen van Ierland en trekt daarna naar het voedselgebied in de noordelijke Noordzee. De meeste makrelen die nu in de Noordzee worden gevangen zijn afkomstig van de westelijke subpopulatie. Makreel is bij uitstek een trekvis die jaarlijks grote afstanden aflegt. Merkexperimenten hebben aangetoond dat makrelen in korte tijd grote afstanden kunnen afleggen. Makrelen gemerkt in maart-april 1997 in de Golf van Biskaje ten noorden van Spanje werden in hetzelfde jaar nog vanaf mei teruggevangen in de noordelijke Noordzee.

’s Zomers worden langs de Nederlandse kust wel scholen makreel waargenomen. Ze verraden zich door de vogels die boven de scholen vliegen en duiken op de kleine visjes die door de makrelen naar de oppervlakte zijn gejaagd. Makrelen zijn aan het eind van hun derde levensjaar geslachtsrijp en kunnen 60 cm lang en meer dan twintig jaar oud worden.

Visserij

Bij de visserij op makreel worden verschillende vismethoden toegepast. De grootste vangsten worden gemaakt door Noorwegen, Groot Brittannië en Rusland in een gerichte visserij met pelagische of mid-water trawls en purse seines (ringzegen) in de wateren ten westen van de Britse eilanden, de noordelijke Noordzee en de Noorse Zee. Het grootste deel van de vangst is bestemd voor menselijke consumptie. Nederland vist met een aantal hektrawlers op makreel. Deze vis wordt bevroren aangevoerd en geëxporteerd naar het buitenland. Een klein deel van de vangst is bestemd voor de binnenlandse consumptie en komt vooral gerookt op de markt.

In de afgelopen jaren heeft zich in de Noorse wateren en de wateren rond IJsland en de Faeröer een nieuwe visserij op makreel ontwikkeld. Sinds 2007 werden voor het eerst vangsten uit de wateren rond IJsland gerapporteerd. Voorheen kwam makreel in deze wateren nauwelijks voor. De reden voor de uitbreiding van het verspreidinggebied van makreel is niet precies bekend maar wordt in verband gebracht met de veranderingen in de zee en de toename van het bestand.

Beheer

Voor makreel is een internationaal beheersplan van toepassing. Hierin is afgesproken hoeveel er mag worden gevangen en worden sterke fluctuaties in de vangstquota beperkt. Ook zijn afspraken gemaakt over de te nemen maatregelen als het makreelbestand in de problemen komt. Het beheersplan is echter niet van toepassing op de gehele visserij op makreel en sinds 2009 is er geen overeenstemming over de TAC tussen de bij de visserij betrokken landen.

Advies

De meest recente toestandsbeoordeling en vangstadviezen zijn beschikbaar op de ICES website.