Alumniverhaal

Alumna Susan Boonman - MSc Forest and Nature Conservation

Ze heeft er al een aardig ‘ritje’ opzitten nadat ze haar studie Bos- en Natuurbeheer in 2002 afrondde: Susan Boonman werkte achtereenvolgens voor Arcadis, de overheid en de Bomenstichting in Utrecht. Daarna leidde haar reis terug naar de wetenschap; dat blijkt haar echte drive te zijn.

Wat is nu eigenlijk een bedreigde soort?

Bij de leerstoelgroepen Bos- en Natuurbeleid en Milieubeleid aan Wageningen University begon zij in 2009 aan haar PhD-project. In haar onderzoek richt ze zich op het gebruik van categorieën als ‘invasieve soort’ en ‘bedreigde soort’ in biodiversiteitvraagstukken.

“Mijn onderzoek is gericht op het effect van categorisering, zoals ‘dit is een bedreigde diersoort’, op het uiteindelijke beheer van die soort. Vragen waar ik me in mijn onderzoek mee bezig houdt, zijn: ‘Wat is nu eigenlijk een bedreigde soort?’, ‘Hoe wordt bepaald of een dier bedreigd is?’ Daarbij kijk ik naar welke gegevens daarbij van belang zijn en hoe deze verzameld zijn. Ik ben vooral benieuwd hoe diverse groepen mensen denken over bijvoorbeeld een bedreigde soort of een invasieve soort in ‘conflictsituaties’. Bij conflictsituaties denk ik bijvoorbeeld aan de verschillende ideeën/meningen die er zijn omtrent de - bedreigde- bruine beer die in bepaalde landen steeds dichterbij of zelfs in steden wordt aangetroffen en zorgt voor overlast of zelfs incidenten. In zo’n situatie wil ik dan de denkbeelden of meningen van wetenschappers, beleidsmakers, maar ook NGO’s (bv. WNF), vrijwilligers, jagers etc. bestuderen om te kijken naar het gebruik en de invloed van bepaalde woorden (categorieën) en data in alle discussies. Specifiek richt ik me op de categorieën ‘invasief’ en ‘bedreigd’.

De onderzoekster geeft aan dat het juist ook interessant is hoe zo’n categorie vorm krijgt wanneer de betrokkenen met elkaar samen discussiëren: “Door de interactie zal de categorie namelijk nader ingevuld worden. Neem een categorie als een ‘invasieve soort’. Deze term kan door verschillende mensen anders geïnterpreteerd worden. Wat de invulling is van een categorie - of met andere woorden: Wat is nu wel en wat niet een invasieve soort? - is van belang voor het uiteindelijke beheer van die soort. Er worden namelijk diverse beleidsplannen en beheerplannen opgesteld op basis van categorieën. Als dan een soort bijvoorbeeld als invasief (zoals het wilde zwijn in de Verenigde Staten) of bedreigd wordt bestempeld, dan heeft dat dus direct gevolgen voor die soort.” Een belangrijke vraag die Susan dan ook in haar project onderzoekt, is wat de grenzen van een bepaalde categorie zijn en hoe die grenzen zijn ontstaan.

Data spelen een belangrijke rol in de afbakening van een categorie. Maar ook in de discussies rondom een probleemsituatie zijn ze een belangrijk element. Susan: “Denk bijvoorbeeld aan de tellingen die gedaan worden om inzicht te krijgen in hoeveel bruine beren er nu daadwerkelijk zijn. Belangrijk is te beseffen hoe deze tellingen gedaan zijn en hoe gegevens van verschillende landen bijvoorbeeld samengevoegd zijn. Op basis van deze gegevens worden namelijk uitspraken gedaan of de bruine beer nog steeds een bedreigde soort is of niet, en daarmee samenhangend of het beheer veranderd moet worden. Hoe en welke gegevens gebruikt worden in discussies rondom een probleemsituatie is eveneens belangrijk te begrijpen. Zo zou je te weten kunnen komen hoe je bepaalde gegevens het beste kunt presenteren om een conflictsituatie te voorkomen of te helpen oplossen.”

Tot slot wil ze graag onderzoeken hoe het gebruik van een categorie wel of juist niet kan helpen om soorten die een bepaald (negatief) imago hebben bij een groep mensen, een positiever imago te geven of andersom. Daarvoor gaat ze een zogenaamde ‘best practice’ bestuderen. “Ik ben benieuwd hoe in sommige landen omgegaan wordt met de problematiek dat bijvoorbeeld wilde zwijnen en bruine beren steeds meer nabij mensen aangetroffen worden. Wat zorgt ervoor dat deze dieren in bepaalde landen getolereerd worden en in andere voor grote ophef zorgen en verafschuwd worden?” Susan hoopt hierop antwoord te kunnen geven aan de hand van haar eerder opgestelde vragen.