Nieuws

Column: Hoe zorgen we dat gezonder eten, zorg overneemt en niet andersom?

Gepubliceerd op
17 januari 2019

Wat is het goede nieuws? We worden al 100 jaar lang elke week een weekend ouder. Het slechte nieuws is dat daarvan slechts één dag in goede gezondheid is. Voor mensen met lagere opleidingen is dat zelfs minder. De oorzaak is bekend: in 70% van de chronische aandoeningen is de primaire oorzaak leefstijl: Roken, te weinig bewegen, slaapgebrek, en niet in de laatste plaats ongezond eten met te weinig groente, teveel calorieën, bewerkt eten, teveel zout en toegevoegde suiker.

In het kader van zijn bijdrage aan het seminar “leefstijlverandering in preventie en zorg” van Wageningen Academy heeft Jeroen Kemperman van Zilveren Kruis zijn visie op leefstijl geschreven in de volgende korte column.

Leefstijlgeneeskunde en preventie

Een hartchirurg kan voorkomen dat iemand doodgaat door hartvaten te ontstoppen of een bypass aan te leggen. Dit nobel loodgieterswerk voorkomt niet dat vaten weer kunnen dichtslippen wat een nieuwe operatie vraagt. Als we gezondheid echt dichterbij willen brengen voor iedereen, moeten we beter worden in GENEESkunde. Het verbluffende nieuws is dat een gezonde leefstijl en de bijbehorende voeding kan voorkomen dat een chronische aandoening ontstaat of erger wordt. Het lijkt voor bijvoorbeeld diabetes, hartaandoeningen en COPD zelfs mogelijk gezondheid weer te verbeteren en medicijngebruik te verminderen. 

Interventies zijn nodig

Gezonder eten vraagt medische ingrepen én sociale interventies. Net als bij minder roken vraagt gezonder eten om een totaalaanpak van prijzen, aanbod, sociale normen en begeleiding. Grazen is kuddegedrag en wat je graast is afhankelijk van wat er voor je neus staat. Eten doe je samen en je beoordeelt wat deugt door te kijken naar buren en familie.

Verleiden naar gezondere keuzes

Er zijn misschien een paar 100 duizend mensen waar eerst fundamentele problemen zoals schulden en familieproblematiek moet worden aangepakt voordat ze ruimte in hun hoofd hebben om minder te snacken of te stoppen met roken. Dat vraagt ook wat van het sociaal domein.

Er zijn wellicht zo’n half miljoen mensen die een aandoeningen hebben waarbij dieetverandering vraagt om intensieve medische begeleiding. Dat ligt sterk bij medici en zorgverzekeraars. Er zijn zo’n 3,5 miljoen mensen met chronische aandoeningen en overgewicht die steun nodig hebben van coaching of een groepsaanpak om blijvend gezonder te gaan eten. De uitdaging is daarbij voor alle Nederlanders om het makkelijk en aantrekkelijk te maken net wat vaker groente te eten en wat minder toegevoegde suiker en bewerkt eten. Dat vraagt niet dat we tomaten gaan vergoeden maar wel dat we gezond eten leuk, hip, aantrekkelijk en toegankelijk maken. We moeten marketing en verleiding gebruiken om ervoor te zorgen dat gezonder eten zorg overneemt (en niet andersom)! 

Benieuwd naar de uitgebreidere mening van Jeroen Kemperman en meer wetenschappelijke inzichten met betrekking tot leefstijlinterventies? Kom dan naar het seminar “leefstijlverandering in preventie en zorg” op 19 maart 2019 a.s.