‘Zero hunger’ vraagt om duurzame voedsel- en watersystemen

Voedselzekerheid en de waarde van water

De Verenigde Naties streven naar ‘zero hunger’ in 2030. Tegelijkertijd is het aantal mensen dat lijdt aan honger of ondervoeding de laatste jaren wereldwijd toegenomen. Daar komt bij dat bestaande voedselsystemen gevoelig zijn voor klimaatverandering en een toenemende bevolking moeten voeden. Vooral de lagere middengroepen en allerarmsten in Afrika en Azië voelen de gevolgen hiervan. Om iedere wereldburger in de toekomst te kunnen voorzien van voldoende maar ook van gezond voedsel, is een transitie naar duurzame voedselsystemen nodig.

In het onderzoeksprogramma Food security and Valuing water wil Wageningen University & Research nieuwe routes op weg naar duurzame voedselvoorziening ontwikkelen. Grote uitdagingen
om dit doel te bereiken zijn: De teruglopende beschikbaarheid van zoet water, veranderend klimaat, toenemende druk om onontgonnen gebied in productie te nemen, duurzaam beheer van de bodem, teruglopende biodiversiteit, migratie en de benodigde verhoging van de landbouw productie. Niet alleen de hoeveelheid voedsel, maar ook de beschikbaarheid en betaalbaarheid van gezond voedsel zijn belangrijk.
In dit programma onderzoeken we, en ontwikkelen en bepalen we nieuwe inzichten die nodig zijn om tot een duurzaam voedselsysteem te komen. 

Food System Approach als raamwerk

In ons onderzoek staat de Food System Approach centraal. Dit is een interdisciplinair raamwerk waarmee we de samenhang tussen de verschillende delen van een voedselsysteem analyseren en ook de onderlinge effecten op de verschillende onderdelen én de uitkomsten van voedselsystemen inzichtelijk maken. We kijken bijvoorbeeld naar de efficiency van de productie en verwerking, en naar de impact op voedselzekerheid en voedselkwaliteit.

Centraal in ons onderzoek staat de 'Food System Approach', een interdisciplinair raamwerk waarmee we de samenhang tussen de verschillende delen van het voedselsysteem en de resultaten  in sociaaleconomische en milieutermen analyseren en inzichtelijk maken. Daarbij kijken we ook naar de effecten die de verschillende elementen van voedselsystemen op elkaar hebben. Bijvoorbeeld naar de efficiëntie van productie en verwerking, en de impact ervan op milieuaspecten (zoals water en bodem), en het inkomen van de lokale boeren.

Verder analyseren we de gevolgen voor werk en inkomen en de invloed en afhankelijkheid van voedselproductie op en van biodiversiteit en klimaat.

Transities

Het Food security and Valuing water programma onderzoekt en ontwikkelt transitiepaden naar duurzame voedselsystemen die overal ter wereld toegepast kunnen worden, in regio's overal ter wereld en met zowel midden- als lage inkomens.

 Een kenmerk van dit programma is dat we in elk project kennis en ervaring uit verschillende disciplines combineren. In elk project werken onderzoekers met achtergronden in zowel sociale als technologische als ook natuurwetenschappen samen. Het meeste onderzoek is ontwikkeld en getest op gebieden waar vraagstukken op het gebied van voedselzekerheid en water samenkomen; zoals delta's, steden, watersystemen maar ook een regio als Oost-Afrika.
Ander onderzoek is gericht op generieke aspecten van duurzame voedselsystemen.

Bekijk de gebieden waar we ons op richten:

  • Deltas under pressure richt zich op deltagebieden. In delta’s komen bevolkingsgroei, klimaatverandering, voedselproductie en waterhoeveelheid en -kwaliteit bij uitstek samen in een continue veranderende context. We nemen de delta’s van de Mekong (Vietnam) en de Brahmaputra (Bangladesh) als cases. Het onderzoeksteam wil bijdragen aan een betere samenwerking tussen boeren onderling en aan een robuust, divers en toekomstbestendig voedselsysteem.
  • Rural Areas in East Africa richt zich op de transitie van voedselsystemen in minder bedeelde gebieden in Oost Afrika. Bevolkingsaanwas en vestiging van vluchtelingen uit buurregio’s maken een transitie in voedselsystemen hier noodzakelijk. We nemen gebieden in Uganda en Ethiopië als cases om benaderingen en scenario’s te ontwikkelen.
  • Feeding Cities is de onderzoekslijn die inzoomt op de veranderende voedselsystemen als gevolg van verstedelijking. Veranderende diëten van stedelijke bevolking, de veranderende samenstelling van de rurale bevolking, opslag, distributie en druk op milieu hebben invloed op voedselzekerheid, voedselveiligheid en voedselkwaliteit. We gebruiken de steden Dhaka (Bangladesh) , Kampala (Uganda) en Nairobi (Kenia) om de veranderingen wetenschappelijk te beschrijven en te vergelijken.
  • In Aquatic systems staat ontwikkeling van potentieel succesvolle vormen van aquacultuur centraal. De focus ligt daarbij op Indonesië, omdat het land veel ervaring met aquacultuur heeft en er ook veel onderzoeksdata beschikbaar zijn.
  • Nature Based Solutions ontwikkelt oplossingen om voedselsystemen met behulp van op de natuur geïnspireerde oplossingen weerbaar te maken tegen klimaatveranderingen of bij te dragen aan het voorkomen van klimaatverandering (mitigatie).Denk aan kleinschalige agroproductie in combinatie met agro forestry of aan natuurlijke bescherming van gewassen tegen pest.
  • Food and Biodiversity bestudeert de nauwe relatie tussen voedselsysteem en biodiversiteit. De onderzoekers streven naar win-winoplossingen: investeringen in biodiversiteit die ook bijdragen aan een weerbaarder voedselsysteem. Dit sluit aan op de behoefte van bedrijven aan wetenschappelijk onderbouwde oplossingen die goed zijn voor de biodiversiteit én het voedselsysteem.
  • De onderzoekslijn Transition pathways brengt in kaart welke uitdagingen er spelen in de transitie naar duurzame voedselsystemen. De onderzoekers ontwikkelen modellen, kennis en tools om stakeholders daarbij te helpen. Opgedane inzichten kunnen lokaal worden gebruikt om voedselsystemen te verbeteren. Focusgebieden liggen in Azië en Afrika.
  • Extreme events and multiple scales is de naam van de onderzoekslijn waarin we onder andere werken aan een stresstest voor voedselsystemen. Deze is bedoeld om kwetsbaarheden van voedselsystemen als gevolg van extreme gebeurtenissen in kaart te brengen. De focus ligt op Zuidoost-Azië en Ethiopië. Daarnaast onderzoeken we hoe bestaande modellen op economisch, water, klimaat, voedselproductie, sociaal en voedselveiligheids gebied verbetert kunnen worden.