Vis- en schelpdierziekten

Vis- en schelpdierziekten

Het vis-, schaal-, en schelpdierziektenlaboratorium van Wageningen Bioveterinary Research is in Nederland het enige in zijn soort. Het laboratorium bestaat sinds 1985 en heeft ruime ervaring en expertise op het gebied van allerhande visziekten van gekweekte consumptie-, wilde en siervis en sinds 2000 tevens van schelpdierziekten.

Gezonde (intensieve) aquacultuur

Binnen 15 jaar zal duurzame aquacultuur 60% van de wereld visconsumptie moeten dekken, nu de wilde visbestanden snel dalen. Een van de bedreigingen voor intensieve aquacultuur is het optreden van besmettelijke vis-, schaal- en schelpdierziekten. Die kunnen ernstige ziekte en sterfte veroorzaken en als zodanig een bedreiging vormen voor de voedselzekerheid en economische verliezen veroorzaken.

Rol Wageningen Bioveterinary Research

Wij onderzoeken mondiale ziekten bij vis, schaal- en schelpdieren in de aquacultuur en voeren geaccrediteerd en snelle diagnose uit om de aquacultuur te ondersteunen en nieuwe uitbraken te voorkomen. Bovendien analyseren onze epidemiologen risicofactoren en de overdracht van ziekten zodat er gewerkt kan worden aan effectieve preventie, controle en toezicht en optimale bestrijdingsstrategie├źn tegen ziekten.

Taken

  • Diagnostiek van visziekten verrichten in de tweede lijn, voor de visteeltsector, particulieren en anderen, als deskundig nationaal laboratorium en op verwijzing van een dierenarts (eerste lijn).
  • Diagnostiek van visziekten verrichten voor export van levende vis. En als wettelijke taak bij een verdenking van een exotische aangifteplichtige visziekte, op verwijzing van de NVWA.
  • Diagnostiek van schelpdierziekten verrichten als wettelijke taak, bij o.a. Zeeuwse oesters op basis van EU-regelgeving.
  • Adviseren over vis- en schelpdierziekten.
  • Diepgaand onderzoek doen aan voor Nederland belangrijke visziekten, waarbij het laboratorium gespecialiseerd is in paling- en karperziekten.

Diagnostiek

De diagnostische testen (necropsie, bacteriologie, virologie en histopathologie) zijn beschreven en geaccrediteerd volgens ISO 9001 of ISO 17025. Er wordt gewerkt met de meest moderne diagnostische technieken en verdere ontwikkeling ervan is een continu proces.

Voorbeelden van onderzoek

Wij hebben diverse visziekte-onderwerpen nader onderzocht, o.a. door middel van infectieproeven binnen de gesloten ruimte van het instituut en dan met name aan paling en karper: de zwemblaasworm (Anguillicola crassus) van paling, algemene palingparasieten in het buitenwater, isolatie en pathogeniteit van Pseudomonas anguilliseptica in glasaal, isolatie, PCR-ontwikkeling, moleculaire biologie, pathogenese, immunologie en praktijkeffecten van Herpesvirus anguillae van paling. Daarnaast werden snoek- (PFRV) en karpervirus (SVCV) getest op ziekmakende eigenschappen voor diverse gekweekte vissoorten. Qua schelpdierziekten zijn moleculaire testen ontwikkeld voor het aantonen van intracellulaire parasieten in de oester. Daarnaast werd Nocardia crassostreae als eerste in Europa geïsoleerd uit Japanse oester.

Aangifteplichtige vis-, schaal- en schelpdierziekten

  • Virale Haemorrhagische Septicaemie (VHS)
  • Infectieuze Haematopoietische Necrose (IHN)
  • Epizootische Haematopoietische Necrose (EHN)
  • Koi Herpes Virus (KHV) ziekte
  • Infectieuze Zalm Anaemie (ISA)
  • Bonamia ostreae
  • Bonamia exitiosa
  • Marteilia refringens
  • Perkinsus marinus
  • Microcytos mackini
  • Taura Syndrome Virus
  • Yellow Head Virus
  • White SpotSyndrome Virus