Antibioticumresistentie, antibioticaresistentie

Antibioticaresistentie

Antibiotica zijn medicijnen die bacteriën doden of remmen in hun groei. Hierdoor krijgt het eigen afweersysteem de tijd om een infectie op te ruimen. Het gebruik van antibiotica in de veehouderij kan risico's met zich meebrengen voor mens en dier. Bacteriën kunnen resistent worden en die resistentie kan worden overgedragen. Dat maakt infecties moeilijker te behandelen.

In dit dossier vindt u relevante informatie over het gebruik van antibiotica, monitoring en onderzoek door Wageningen Bioveterinary Research (WBVR). 

Terugdringen gebruik antibiotica bij dieren

Het is mogelijk dat antibioticaresistentie bij dieren via voedingsmiddelen kan worden overgebracht op de mens. Het is nog niet bekend in welke mate dit voor verschillende resistente bacteriën voorkomt. Dit is echter wel een belangrijke reden om het gebruik van antibiotica bij dieren drastisch te verlagen.

Gebruik sinds 2009 sterk gedaald

Het gebruik van antibiotica binnen de dierhouderij is de afgelopen jaren sterk gedaald. In de jaren 2009 – 2017 zijn de verkopen met 63.4% afgenomen, blijkt uit het MARAN rapport 2018. Antibiotica die belangrijk zijn om infecties bij mensen te behandelen, zijn de afgelopen jaren nauwelijks meer ingezet voor dieren. De afname van resistentie in dieren laat eenzelfde afname zien als het antibioticagebruik in dieren.

Infographic: resultaten MARAN 2018
Infographic: resultaten MARAN 2018

Antibioticaresistentie bij mensen stabiel

Huisartsen in Nederland schrijven minder vaak antibiotica voor, blijkt uit het Nethmap-MARAN rapport 2018 (samenwerking met RIVM). In ziekenhuizen is er geen daling te zien. Maar vergeleken met andere landen wordt er in ons land relatief weinig antibiotica voorgeschreven voor mensen. Ook het aantal resistente bacteriën is de afgelopen jaren in ons land stabiel.

Onderzoek blijft belangrijk

Al is het gebruik van antibiotica bij dieren de laatste jaren sterk gedaald en het gebruik door mensen stabiel, toch blijft onderzoek naar het gebruik en resistentie wenselijk. Dit zorgt ervoor dat we de juiste maatregelen kunnen treffen die ervoor zorgen dat Nederlanders goed behandeld kunnen blijven met antibiotica tegen bacteriële infecties.

Rol Wageningen Bioveterinary Research

Wageningen Bioveterinary Research bestudeert het optreden, de verspreiding en preventie van antimicrobiële resistentie bij bacteriën van dierlijke oorsprong. Daabij gebruiken we de allernieuwste technieken.

Ook hebben we een belangrijke rol in monitoring als het Nationaal Referentie Laboratorium (NRL) voor antibioticaresistentie in dieren. Dit brengt een groot aantal taken met zich mee zoals het beheer van stammencollecties en het houden van ringonderzoeken. Deze laatste onderzoeken hebben als doel om gevoeligheidstesten uitgevoerd op veterinair diagnostische laboratoria verder te standaardiseren.

Rol Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa)

De Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) is een onafhankelijk instituut dat indicatoren vast stelt voor verantwoord antibioticagebruik in de dierenhouderij. De SDa geeft opdracht voor de aanlevering van gebruiksgegevens en houdt toezicht op de kwaliteit van de gegevens en de verbetertrajecten. Professor Mevius van Wageningen Bioveterinary Research (inmiddels gepensioneerd) was de afgelopen jaren als voorzitter de stuwende kracht achter alle activiteiten van het SDa-expertpanel. Het onafhankelijke SDa-expertpanel bestaat uit wetenschappers uit de humane geneeskunde, de veterinaire wetenschap en de epidemiologie. Dit expertpanel stelt benchmarkindicatoren voor verantwoord antibioticumgebruik vast op basis van wetenschappelijk onderbouwde methodes.

Links antibioticaresistentie

Nieuws