Scrapie

Scrapie

Scrapie is een dodelijke, degeneratieve en overdraagbare ziekte die het centraal zenuwstelsel aantast van schapen en geiten.

Scrapie is bekend sinds de 18e eeuw. Deze ziekte komt al eeuwenlang voor bij schapen en geiten en wordt wereldwijd gezien, maar vooral in West-Europa en Noord-Amerika. In het Engels heet de ziekte Scrapie, in het Frans Tremblante en in het Duits Traberkrankheit.

Ernstige jeuk

De naam scrapie is afkomstig uit het Engels en afgeleid van één van de verschijnselen. Zieke dieren schrapen (Engels: to scrape) dwangmatig hun huid tegen hekken of andere vaste objecten. Naast ernstige jeuk en een droge vacht en huid, is vermagering een symptoom. Verder komen bewegingsstoornissen voor. Deze zijn echter niet zo uitgesproken als bij runderen; meestal is slechts één dier van de kudde aangetast.

Lange incubatietijd

Scrapie heeft een incubatietijd van meer dan twee jaar. Hierdoor ziet men de ziekteverschijnselen eigenlijk alleen bij volwassen dieren. Bij ongevoelige dieren krijgt de ziekteverwekker vrijwel geen kans om ziekteverschijnselen teweeg te brengen tijdens hun relatief korte leven.

Prionziekte

Er bestaan klassieke vormen en atypische vormen van scrapie. Scrapie is net als BSE een transmissible spongiform encefalopathy (TSE) of prionziekte. Het bijzondere van prionziektes is dat in tegenstelling tot bacteriële, virale of parasitaire infecties een lichaamseigen eiwit in de gastheer aanwezig moet zijn voor een succesvolle infectie. Dit eiwit heet prion eiwit of kortweg PrP.

Verspreiding van de infectie

Scrapie is een infectieziekte. De aard van het agens (het prion) dat scrapie veroorzaakt wordt niet volledig begrepen en verspreiding van de ziekte is niet helemaal duidelijk is. Het is wel vastgesteld dat het scrapie agens verschillende jaren kan overleven in de omgeving, dat het relatief bestand is tegen desinfectantia en dat gastheer genetische (erfelijke) factoren voornamelijk de gevoeligheid voor de ziekte bepalen. Bij schapen is de veronderstelling dat een belangrijke manier van horizontale en verticale verspreiding via het placentamateriaal (nageboorte) van geïnfecteerde ooien tijdens het lammeren verloopt.

Publicaties