Fatsoenlijk inkomen voor arme boeren vraagt sectortransformatie

Nieuws

Fatsoenlijk inkomen voor arme boeren vraagt om transformatie van de sector

Gepubliceerd op
22 oktober 2018

Kleine boeren in ontwikkelingslanden die produceren voor de wereldmarkt en voedingsindustrie, leven vaak in armoede. Het Wageningen Centre for Development Innovation identificeerde voor grote inkopers de effectiefste maatregelen om boereninkomens duurzaam te verbeteren. Conclusie: alleen een fundamentele verandering van de sector kan werken.

Een uitgebreide review van verschillende aanpakken om inkomens van kleine boeren te verbeteren, leverde zes maatregelen op –uit een lijst van zestien- die boereninkomens op grotere schaal positief beïnvloeden. Aantoonbaar effectief zijn contractlandbouw, klimaatslimme landbouw, spaargroepen, toegang tot financiering en producentencoöperaties, en het intensief begeleiden van zeer arme boeren bij het stappen zetten om te komen van het zeker stellen van basisbehoeften naar zelf ondernemen (poverty graduation).

Haalbare versus nodige stappen

De onderzoekers bekeken bij de analyse steeds of aangetoond was dat de inkomensstap zowel praktisch haalbaar als blijvend is, en hoe de interventie uitwerkt voor vrouwelijke boeren. Projectleider Joost Guijt van het Wageningen Centre for Development Innovation: ‘Praktisch haalbaar wil zeggen dat de meeste boeren er voordeel bij hebben en niet alleen uitzonderingsgevallen. Zo zouden tomatentelers in Nigeria in theorie hun opbrengst kunnen vertienvoudigen, in de praktijk is voor de meesten twee of drie keer meer produceren goed haalbaar.’ 

Hoewel met verschillende aanpakken de helft tot dubbel meer inkomen mogelijk is, is dat vaak niet genoeg. In veel gevallen moeten huishoudinkomens ruim verdubbelen om op een fatsoenlijk levensniveau uit te komen.

Succesfactoren

De review geeft ook vier kritische succesfactoren voor substantiële inkomensverbetering: het bundelen van maatregelen, maatwerk, verbinding en partnerschappen. Kortgezegd komt het neer op uitgaan van de behoeften van boeren, het aangaan van lange termijn relaties en samenwerking met overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Fundamentele verandering nodig

De bevindingen werden getoetst in een workshop met veel externe internationale experts en onderzoekers. Guijt: ‘Waar het in de kern op neer komt, is dat de relatie van voedingsmiddelenproducenten met de aanvoerketen fundamenteel moet veranderen; een transformatie van de hele sector. Lange, anonieme leveringsketens zullen tot het verleden moeten gaan behoren.’

Farmer Income Lab

Wageningen University & Research (WUR) deed het onderzoek in het kader van de ‘denk-doe-tank’ Farmer Income Lab. Dat is een samenwerkingsverband van voedingsconcern en familiebedrijf Mars Inc., ontwikkelingsorganisatie Oxfam, Dalberg Advisors en WUR. De onderzoekers van WUR gingen op zoek naar de effectiefste manieren waarop grote inkopers van wereldhandelsketens kunnen zorgen dat kleine boeren een fatsoenlijk inkomen verdienen met hun productie.

Bij het onderzoek waren naast Wageningen Centre for Development Innovation ook Wageningen Economic Research en Wageningen Plant Research betrokken.