Windmolens: kansen voor Blue Growth

Windmolens: Kansen voor Blue Growth

De grootschalige uitbreiding van windenergie op de Noordzee leidt tot een forse ruimteclaim. Dit heeft onder andere gevolgen voor de Noordzee als bron van voedsel en daarmee de rol van de Noordzee in de context van een groeiende wereldbevolking en voedselzekerheid. Enerzijds zal de aanleg van windparken de mogelijkheden voor de sleepnetvisserij (doorvaart, vissen) beperken, waardoor gezocht moet worden naar andere visgronden of andere vismethoden. Anderzijds ontstaan door de windparken nieuwe kansen voor de ontwikkeling van aquacultuur (i.e. schelpdier- en zeewierteelt), en nieuwe of aangepaste visserijtechnieken (multifunctioneel gebruik).

De zee: 70% van de aarde zorgt voor slechts 7% van de menselijke eiwitbehoefte
Tammo Bult, directeur Wageningen Marine Research

De ontwikkelingen zijn nog in volle gang, waardoor er maximaal kans is voor het ontwikkelen van integrale ontwerpen die rekening houden met productie, natuurinclusiviteit, circulariteit (grondstoffen en nutriënten) en klimaatrobuustheid.

Wat is Blue Growth?

Wageningen Marine Research is actief in onderzoek naar kansen voor ‘Blue Growth’. Blue Growth of ‘blauwe groei’ is de EU-strategie om economische verandering en de Europese concurrentiepositie te versterken door innovatie in de mariene en maritieme sector. Innovatie in voedselproductie op zee, ook wel ‘Blue revolution’, is hier een belangrijk onderdeel van.

Lees verder

Blue Growth in Nederlandse windparken

In het Nederlands Continentaal Plat (NCP) zijn windparken gepland op diverse locaties en er worden daarnaast ook nog andere locaties gezocht. Het belang van multifunctioneel gebruik (‘multi-use’) van deze zones neemt sterk toe. Wageningen Marine Research brengt in kaart:

  • Op welke locaties bepaalde vormen van voedselproductie meer of minder kansrijk zijn;
  • Welke processen in het ecosysteem hierbij te benutten zijn;
  • Welke diensten en impact dit kan leveren;
  • Hoe de verschillende combinaties vanuit een ecologisch (lucht-water-bodem) en productieoogpunt het meest bijdragen aan een robuust systeem voor de toekomst.

Pilotprojecten Blue Growth

Op verschillende plaatsen lopen al pilotprojecten, bijvoorbeeld in zeewierteelt en oesterkweek. Op onderstaande kaart staan deze pilots aangegeven:

A0_Noordzee_16nov18 - 464759.png

[Download PDF]

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan


Bekijk onze onderzoeksvelden:

Zeewier groen_icon

Zeewierteelt

De mogelijkheden van zeewier lijken eindeloos: als hip nieuw ingrediënt op onze menukaart, als ‘geheim ingrediënt’ van vee- en visvoer, als bron van gezonde voedingssupplementen of als duurzame grondstof voor bioplastic en brandstof. Bedrijven en de overheid springen in op de kansen die windmolenparken bieden voor het verbouwen van zeewier en algen. In de Noordzee Gebiedsagenda 2050 wordt zelfs gesproken over 400 vierkante kilometer aan duurzame zeewierteelt. Wageningen University & Research en de Stichting Noordzeeboerderij werken met de eerste 17 actieve partners uit de zeewiersector aan een rijk palet aan samenhangende onderzoeksprojecten.

Wageningen Marine Research onderzoekt:

  • De ecologische kansen en risico’s voor zeewierteelt;
  • Welke locaties geschikt zijn voor zeewierteelt, met welke soorten en in welke samenstelling;
  • Technologische innovaties om de productie en ecologische effecten te monitoren;
  • Ontwikkeling van kennis van ecosysteemdiensten die kunnen zorgen voor extra rendement.

Neem contact op met onze expert

Voorbeeld uit de praktijk

Meer over zeewier

Kreeft_icon

Kreeft en Noordzeekrab

In het Win-Wind-consortium (gefinancierd door TKI Wind op Zee) werkt Wageningen Marine Research samen met Wageningen Economic Research en een visserijcluster van Cramer Noordwijk Beheer BV (Rems Cramer), Noordzee Charters (Arjan Korving) en Rederij W. van der Zwan & Zn BV aan onderzoek naar de mogelijkheden van kreeft- en Noordzeekrabvisserij rondom offshore windmolenparken. Eerdere verkenningen geven aan dat potten- en kooienvisserij op kreeft en Noordzeekrab een haalbaar businessmodel bieden.

Het huidige project kijkt naar:

  • De ecologie van kreeft en Noordzeekrab rondom windparken in de Noordzee
  • Het marktpotentieel van kreeft en Noordzeekrab, en of een duurzaamheidslabel mogelijk is
  • Het ontwerpen van technieken om met laag risico op kreeften en Noordzeekrabben te vissen
  • Het creëren van een kader voor dialoog en samenwerking tussen offshore windparkexploitanten, overheid, kennisinstellingen en vissers.

Neem contact op met onze expert

Voorbeeld uit de praktijk

Meer over Win-Wind

Mosselen_icon

Mosselen en oesters

Windmolenparken in de Noordzee bieden ook kansen voor schelpdierkweek. Onderzoek uit november 2017 laat zien dat mosselkweek een aantrekkelijk commercieel model kan zijn voor offshore windparken. We ontwierpen een systeem voor mosselcultivatie in het Borssele-windpark dat zowel mosselzaad als consumptiemosselen produceert met een semi-onderwater long-line systeem. Een risicobeoordeling toont aan dat met mitigerende maatregelen risico’s op economisch en ecologisch gebied effectief kunnen worden ondervangen. Een pilotproject met offshore mosselkweek is nu nodig om praktisch bewijs te leveren voor deze bevindingen.

In het Gemini Windpark boven Schiermonnikoog zijn onlangs in samenwerking met het Platte Oesterconsortium (POC) 1000 kilo oesters en proefkooien geplaatst. Dit is de eerste poging om een oesterbank in een windmolenpark te starten. Ook in Windpark Luchterduinen zijn proeven gestart met platte oesters. Tot begin 20e eeuw was zo’n 20% van de bodem van de Noordzee bedekt met oesterbanken, maar overbevissing, ziektes en klimaat zorgden voor een vrijwel compleet verdwijnen van oesterriffen. Door oesters te herintroduceren hopen we niet alleen natuurherstel te bevorderen, maar ook kansen te creëren voor oesterkweek.

De eerste resultaten zijn positief. De oesters planten zich voort, de biodiversiteit verbetert en ook het onderzoek naar het ziektevrij maken van lokale oesters lijkt veelbelovend. Oesterriffen bieden daarnaast een natuurlijke schuilplaats voor andere diersoorten, zoals kreeften en krabben, waar ook weer op gevist kan worden.

Neem contact op met onze expert

Voorbeeld uit de praktijk

Meer over platte oesters

Vissersboot_icon

Niet-bodemberoerende visserij

Samen met de visserijsector en stakeholders werkt Wageningen Marine Research aan alternatieven voor bodemberoerende visserij in windmolenparken. Deze visserij is niet toegestaan in verband met beschadiging van windmolens en kabels. Om het verlies aan visgronden te compenseren doen we onderzoek naar welke vissoorten zich ophouden in windparken en welke vistechnieken geschikt zouden zijn. De resultaten van proeven met long-lines en staandwant worden binnenkort verwacht.

Neem contact op met onze expert