Blogpost

Vissen onder Antarctisch zeeijs

Gepubliceerd op
15 september 2013

De spil van het werk van de onderzoekers aan boord van Polarstern op expeditie naar Antarctica, is het ijsnet, de SUIT (Surface and Under Ice Trawl). Een filmpje laat zien hoe het ijsnet werkt.

Foto: Eerste Officier Uwe Grundmann and Michiel van Dorssen houden tijdens de trek met SUIT door het ijs de netkabel nauwlettend in het oog

Vissen onder ijs?

Bij vroegere vaartochten in Antarctica bleken de zeeijsgebieden veel meer grote top-predatoren te herbergen dan het open water verder naar het noorden. Zeehonden, walvissen, pinguins en stormvogels zijn er talrijk, maar de grote vraag is dan waar hun voedsel zit? De netten die men onder het ijs in de diepte liet zakken lieten niet bijzonder veel voedsel zien. Mogelijk is het antwoord op deze vraag te vinden in de onderkant van het zeeijs waarin algen en ander microscopisch leven talrijk zijn en mogelijk het begin vormen van een rijke voedselketen, die met traditionele netten wordt gemist.

Meestal vissen we ‘s nachts met het ijsnet
Meestal vissen we ‘s nachts met het ijsnet

SUIT oftewel Kampfwagen

Om te kunnen onderzoeken wat er zoal aan de onderkant van het zeeijs huist, is in het kader van het Antarctisch onderzoek van IMARES een bijzonder net ontworpen. Met dit drijvende net schrapen we als het ware de onderkant van het ijs af. Om te voorkomen dat grote brokken ijs het net aan flarden scheuren, is de voorkant van het net een groot ijzeren frame dat de klappen opvangt en grote schotsen via glijstangen naar buiten werkt. De formele naam van ons net is ‘SUIT’, hetgeen staat voor ‘Surface and Under-Ice Trawl’. De Duitse bemanning aan boord van Polarstern heeft het semi-liefkozend over de ‘Kampfwagen’, de strijdkaros die het gevecht aangaat met het meedogenloze zeeijs.

De rol van SUIT in de WISKY expeditie

Op deze expeditie van Polarstern genaamd WISKY (WInter study on Sea ice and KeY species), is de SUIT slechts één van de vele benaderingen om meer aan de weet te komen over wat er zoal aan de onderkant van het ijs gebeurt. Naast standaardonderzoek aan de waterkolom worden allerlei ijskenmerken in detail geregistreerd. Er worden vele ijskernen van circa 10cm geboord voor gedetailleerd microscopisch biologisch onderzoek. Het duikteam aan boord kan met allerlei methodes de details van leven onder het ijs uitzoeken op een schaal van enkele 10e meters. Een Australisch team kan met een een op afstand bediend miniduikbootje (Remotely Operated Vehicle – ROV) met cameras e.d. tot op ca 200 m afstand werken. Op de ruimtelijke schaal daarboven volgt dan het SUIT net. Dat alles bij elkaar moet ons geleidelijk meer laten begrijpen van wat er onder het ijs gebeurt.

Het bijgevoegde filmpje probeert in 3 minuten iets te laten zien van het werk met het SUIT net. In een later bericht zullen we meer laten zien van de vangsten.

Jan Andries van Franeker


Re:ageer