4 van de vele zintuigen van planten

Planten hebben uitgekiende manieren om op hun plek te overleven. Daarvoor gebruiken ze meer zintuigen dan een mens; wij hebben er 4 op een rij gezet. De belangrijkste redenen voor een plant om ze in te zetten: plantenetende vijanden en concurrerende buren.

  • 4 van de vele zintuigen van planten
  • Ruiken - planten vangen geurstoffen op Planten kunnen ruiken. Planten die worden aangevreten, verspreiden vluchtige stoffen die hun eigen takken verderop een signaal doorgeven, en zelfs door buurplanten worden opgevangen - allemaal om de afweer te verhogen.
    Lees meer
  • Zien - planten zien meer kleuren dan wij Planten kunnen kijken. Het is allang bekend dat planten licht kunnen waarnemen. "Dat zie je al aan je eigen groen op de vensterbank, dat altijd richting het raam groeit", zegt plantenecoloog Liesje Mommer, plantenecoloog van Wageningen University & Research.
    Lees meer
  • Voelen - planten hebben een 'touch'-gen Planten kunnen voelen. In de concurrentiestrijd om licht zetten planten niet alleen hun gezichtsvermogen in, maar werken ze ook op de tast. Wanneer de bladeren van twee buren elkaar raken, duwen ze elkaar als het ware omhoog. Sommige kunnen razendsnel hun bladeren opvouwen na een aanraking, zoals de venusvliegenval.
    Lees meer
  • Proeven - plantenwortels 'proeven' voeding of zout Planten kunnen proeven. Met zijn wortels haalt een plant water en voedingsstoffen binnen. Dat moet uit de bodem komen, maar het voedselaanbod kan nogal verschillen per plek. Daarom gaan planten met hun wortels op zoek.
    Lees meer

Planten hebben nog meer zintuigen

Naast deze 4 ‘bewezen’ zintuigen, beschikt de plant over minstens nog 15 andere ‘zintuigen’. Planten zijn immers veel sensitiever dan mensen. Horen is daarvan de bekendste.

Kan een plant 'horen'?

Planten blijken te reageren op geluid. Tijdens het afspelen van het geluid van knagende rupsen, reageerde de plant op de geluidstrillingen door meer afweerstoffen als glucosinolaten en anthocyaan aan te maken, chemische stoffen die als natuurlijke pesticiden werken en de plant moeten verdedigen tegen hongerige dieren. De plant zou daarmee dus beter voorbereid zijn om naderende rupsen op afstand te houden. Andere geluiden als windvlagen of tsjilpende krekels hadden geen effect. De Wageningse wetenschapper Sander van de Krol heeft zo zijn twijfels, want wetenschappelijk bewijs ontbreekt. “De proefopzet en de interpretatie van de resultaten laat ruimte voor grote twijfel”.

Meer zintuigen dan een mens

Planten beschikken over een hygrometer (een instrument dat de luchtvochtigheid meet), ze kunnen zwaartekracht en elektromagnetische velden voelen. Ook herkennen en meten ze chemische gradiënten in de lucht of bodem. Planten synthetiseren moleculen, produceren zuurstof en leveren hout. Planten gebruiken technieken om giftige stoffen onschadelijk te maken voor de mens, zogenaamde fytosanering.

De plantenwereld, zonder zich ook maar iets van ons lot aan te trekken, beschikt over bijzondere vaardigheden die voor ons van onmisbaar belang zijn. En waarschijnlijk weten we de helft nog niet...