Nieuwe veldtest detecteert bananenschimmel TR4 sneller dan ooit

Nieuws

Nieuwe veldtest detecteert bananenschimmel TR4 sneller dan ooit

Gepubliceerd op
23 oktober 2019

Een nieuwe, door Wageningen University & Research (WUR) ontwikkelde veldtest om Tropical Race 4 (TR4) – de Fusariumstam die de gevreesde Panamaziekte bij bananen veroorzaakt - op te sporen, heeft in Colombia geleid tot positieve resultaten. Mede door deze test is de aanwezigheid van TR4 in het Zuid-Amerikaanse land snel vastgesteld.

Snelle diagnose

De test is sneller en handzamer dan laboratoriumtests waardoor bananenboeren en autoriteiten bij verdenking direct maatregelen kunnen nemen om verdere verspreiding van de schimmel te voorkomen. Deze nieuwe zogeheten LAMP-test is ontwikkeld door een onderzoeksteam onder leiding van hoogleraar Gert Kema (WUR).

Niet eerder kon de diagnose van TR4 zo snel worden vastgesteld. Voor bananentelers wereldwijd is dit een belangrijke stap. De door Fusarium veroorzaakte Panamaziekte is al meerdere malen in de geschiedenis funest gebleken door hele bananenplantages te verwoesten. Veel mensen zijn afhankelijk van de banaan als voedselbron.

Er hoeft geen laboratorium meer aan te pas te komen om de samples te analyseren.
Gert Kema

Handzaam voor het veld

Gert Kema, hoogleraar Fytopatologie aan de WUR, leidt het team dat de nieuwe test heeft ontwikkeld: ‘Het grote voordeel van de nieuwe LAMP-test is dat deze handzaam is en dus in het veld gebruikt kan worden. Er hoeft geen laboratorium meer aan te pas te komen om de samples te analyseren. In principe kan elk bedrijf binnen de bananenteelt het apparaat kopen, zijn medewerkers laten trainen en het direct gebruiken.’

De nieuwe techniek is daarmee toegankelijk voor bedrijven zonder laboratorium en voor overheidsinstanties. Kema: ’Ze kunnen met beperkte middelen testen of een van hun bananenplanten is aangetast door TR4. Binnen een uur hebben ze de uitslag. Met een zich ontwikkelende pandemie is een snelle test onontbeerlijk voor het adequaat in gang zetten van quarantainemaatregelen. Dit is een belangrijke stap voor de industrie.’

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Combinatie van tests

In 2010 ontwikkelde dezelfde WUR-onderzoeksgroep de eerste moleculaire test voor TR4. Deze door ClearDetections gecommercialiseerde test wordt inmiddels wereldwijd gebruikt en is niet meer weg te denken binnen de bananenteelt. Sindsdien heeft de groep een DNA-database ontwikkeld van Fusariumstammen die Panamaziekte veroorzaken. De LAMP-test maakt gebruik van een nieuw uniek DNA-fragment van het TR4-genoom. Zodoende versterken de twee methoden elkaar.

Zo groot als een schoenendoos

‘Door de trainingen die we met instanties in Colombia en telers in de Filipijnen hebben opgezet, weten we dat de test makkelijk is uit te voeren,’ vertelt Kema. ‘Je neemt een stukje weefsel, isoleert via een snel en makkelijk proces wat DNA en stopt het in het apparaat. Dat is zo groot als een schoenendoos en kan dus zo in de auto mee naar het veld. Juist voor gebieden waar het de Fusariumschimmel net is opgedoken, is deze test essentieel om een uitbraak snel in kaart te brengen.’